Đặc điểm đề kháng kháng sinh của vi khuẩn Escherichia coli sinh enzyme β-lactamase phổ rộng

Các tác giả

  • Nguyễn Thị Bảo Minh Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng
  • Nguyễn Trí Cường Trường Cao đẳng Y Dược Sài Gòn
DOI: https://doi.org/10.59294/HIUJS2026024

Từ khóa:

Escherichia coli, ESBL, kháng kháng sinh, beta-lactam

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Hiện nay, sự phát triển của các chủng vi khuẩn kháng kháng sinh làm giảm hiệu quả điều trị. Trong đó, các chủng Escherichia coli (E. coli) sinh enzyme beta-lactamase phổ rộng (ESBL) là nguyên nhân đáng lo ngại do khả năng vô hiệu nhiều loại kháng sinh, làm cho việc điều trị trở nên khó khăn hơn. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định đặc điểm và mức độ đề kháng kháng sinh của các chủng vi khuẩn Escherichia coli sinh ESBL phân lập tại Khoa Vi sinh - Bệnh viện Chợ Rẫy. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, áp dụng phương pháp chọn mẫu thuận tiện với 106 mẫu bệnh phẩm. Các chủng E. coli này được đánh giá khả năng sinh ESBL và mức độ đề kháng kháng sinh. Toàn bộ quy trình xét nghiệm được tiến hành trên máy tự động Vitek 2 Compact. Kết quả: Các chủng E. coli sinh ESBL cho thấy tỷ lệ đề kháng cao với nhóm beta-lactam như ampicillin (100%), cefuroxime (96.2%), cefotaxime (96.2%) và ciprofloxacin (nhóm quinolone) (86.5%). Ngược lại, tỷ lệ kháng thấp đối với nhóm carbapenem (imipenem, meropenem, ertapenem < 5%), kháng sinh amikacin (3.8%), kháng sinh ức chế beta-lactam (cefoperazone-sulbactam 1.9%, piperacillin-tazobactam 7.7%). Kết luận: Các chủng E. coli sản xuất ESBL cho thấy mức độ kháng cao với các nhóm beta-lactam, quinolone và sulfonamide. Ngược lại, nhóm carbapenem, amikacin và cefoperazone-sulbactam vẫn duy trì tỷ lệ kháng thấp.

Abstract

Background: The increasing emergence of antibiotic-resistant bacterial strains has reduced treatment effectiveness. Among them, Escherichia coli (E. coli) producing extended-spectrum beta-lactamase (ESBL) enzymes is of particular concern due to its ability to inactivate multiple antibiotics, making infections more difficult to treat. Objectives: To determine the characteristics and antibiotic resistance levels of ESBLproducing E. coli strains isolated at the Microbiology Department, Cho Ray Hospital. Materials and methods: A cross-sectional descriptive study was conducted using a convenience sampling method with 106 clinical specimens. The E. coli strains were evaluated for ESBL production and antibiotic resistance. All laboratory procedures were performed using the automated Vitek 2 Compact system. Results: ESBLproducing E. coli strains showed high resistance rates to beta-lactam antibiotics such as ampicillin (100%), cefuroxime (96.2%), cefotaxime (96.2%), and ciprofloxacin (quinolone group) (86.5%). In contrast, low resistance rates were observed for carbapenems (imipenem, meropenem, ertapenem < 5%), amikacin (3.8%), and beta-lactamase inhibitor combinations (cefoperazone-sulbactam 1.9%, piperacillintazobactam 7.7%). Conclusion: ESBL-producing E. coli strains exhibit high resistance to beta-lactam, quinolone, and sulfonamide antibiotics, while maintaining low resistance to carbapenems, amikacin, and cefoperazone-sulbactam.

Tài liệu tham khảo

[1] Bộ Y tế Việt Nam, Báo cáo Hệ thống Giám sát Kháng sinh Quốc gia 2023 - 2024, Hà Nội, Việt Nam, 2024.

[2] Christopher JL Murray, “Global burden of bacterial antimicrobial resistance in 2019: a systematic analysis”, The Lancet, vol. 399, no. 10325, pp. 629-655, 2022.

[3] Institute for Health Metrics and Evaluation (IHME), "Global burden of bacterial antimicrobial resistance 1990-2021: a systematic analysis with forecasts to 2050", 2024.

[4] World Health Organization (WHO), WHO bacterial priority pathogens list, 2024: Bacterial pathogens of public health importance to guide research, development, and strategies to prevent and control antimicrobial resistance, 2024.

[5] World Health Organization, Global antimicrobial resistance surveillance system (GLASS) report 2024, WHO Press, Geneva, Switzerland, 2024.

[6] A. J. Mathers, M. Peirano, and J. D. Pitout, “Extended-spectrum β-lactamase-producing Enterobacterales: Epidemiology, transmission, and clinical impact,” Clinical Microbiology Reviews, vol. 36, no. 3, pp. e00012-23, 2023.

[7] P. Wayne, "Performance Standards for Antimicrobial Susceptibility Testing, M100, 33rd Edition", Clinical and Laboratory Standards Institute, pp. 58-72, 2023.

[8] V. T. Dương, Đ. H. Long, N. T. D. Hiền, “Khảo sát vi khuẩn Escherichia coli sinh enzym β-lactamase phổ rộng phân lập tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Cần Thơ”, Tạp chí Y học Việt Nam, tập 518, số 2, tháng 10, 2022.

[9] D. T. Thành và c.s., “Khảo sát tình hình nhiễm và khả năng sinh ESBL ở các chủng vi khuẩn Gram âm tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ năm 2022-2023”, Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, số 73, tr. 131-137, tháng 4, 2024.

DOI: https://doi.org/10.58490/ctump.2024i73.2333

[10] L. T. H. Nhung, H. Anh, T. T. K. Hạnh, N. X. Quyết, “Đặc điểm kháng kháng sinh của một số vi khuẩn Gram âm sinh enzyme β-lactamase phổ rộng phân lập tại Bệnh viện Trung ương Thái Nguyên năm 2018-2020”, Tạp chí Y học Việt Nam, tập 512, số 2, tháng 4, 2022.

DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v512i2.2313

[11] N. T. Vân, P. K. Liên, “Đặc điểm vi khuẩn học và tính kháng kháng sinh của vi khuẩn trên bệnh nhân nhiễm khuẩn tiết niệu phức tạp điều trị tại Bệnh viện Đa khoa Tỉnh Bắc Ninh năm 2023”, Tạp chí Y học Việt Nam, tập 537, số 2, tháng 4, 2024.

DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v537i2.9227

[12] Q. A. Trâm, “Khảo sát mức độ kháng kháng sinh của Escherichia coli gây nhiễm khuẩn huyết được phân lập tại Bệnh viện Hữu Nghị Đa khoa Nghệ An (1/2021-12/2021)”, Tạp chí Truyền nhiễm Việt Nam, tập 2, số 38, tr. 14-17, tháng 4, 2023.

DOI: https://doi.org/10.59873/vjid.v2i38.39

[13] H. T. K. Ngân, P. T. B. Phượng, “Tần suất vi khuẩn sinh men β-lactamase phổ rộng và tính đề kháng kháng sinh của chúng tại Bệnh viện Bình Dân”, Tạp chí Y học Việt Nam, tập 528, số 2, tháng 8, 2023.

DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v528i2.6108

[14] J. D. Pitout and K. B. Laupland, “Extendedspectrum β-lactamase-producing Enterobacterales: Epidemiology, transmission, and clinical impact,” Clinical Microbiology Reviews, vol. 36, no. 4, pp. e00018-23, 2023.

Tải xuống

Số lượt xem: 0
Tải xuống: 0

Đã xuất bản

24.03.2026

Cách trích dẫn

[1]
N. T. B. Minh và N. T. Cường, “Đặc điểm đề kháng kháng sinh của vi khuẩn Escherichia coli sinh enzyme β-lactamase phổ rộng”, HIUJS, số 40, tr 1–8, tháng 3 2026.

Số

Chuyên mục

Y HỌC

Các bài báo được đọc nhiều nhất của cùng tác giả

1 2 > >>