Tỷ lệ dương tính và đề kháng kháng sinh của Acinetobacter baumannii trên bệnh nhân viêm phổi tại Bệnh viện Thống Nhất năm 2024

Ngô Thị Tiểu My; Huỳnh Thị Ngọc Lan

doi:10.59294/HIUJS2026047

Từ khóa:

Acinetobacter baumannii, viêm phổi bệnh viện, VITEK® 2 COMPACT

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Trong các tác nhân gây viêm phổi bệnh viện (VPBV) đáng chú ý là Acinetobacter baumannii. WHO đã công bố danh sách 12 vi khuẩn nguy hiểm nhất có khả năng kháng thuốc cao, trong đó Acinetobacter baumannii đứng đầu danh sách. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ dương tính và tỷ lệ kháng kháng sinh của Acinetobacter baumannii trên bệnh nhân viêm phổi tại bệnh viện Thống Nhất Thành phố Hồ Chí Minh năm 2024. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Vi khuẩn nghiên cứu được phân lập từ 3304 mẫu dịch rửa phế quản và mẫu đàm của bệnh nhân viêm phổi. Định danh các chủng vi khuẩn, thử tính nhạy cảm kháng sinh và đo nồng độ MIC bằng hệ thống VITEK® 2 COMPACT. Kết quả: Từ 3304 mẫu bệnh phẩm, đã thu được 233 mẫu Acinetobacter baumannii (7.1%). Các chủng vi khuẩn đề kháng với tỷ lệ rất cao (trên 90%) với kháng sinh các nhóm beta lactam, fluoroquinolone, kháng sinh phối hợp với các chất kháng beta lactamase. Aminoglycoside có tỷ lệ đề kháng thấp hơn (78 - 85%). Trimethoprim/sulfamethoxazole, còn 28.7% chủng nhạy cảm. Colistin có tỷ lệ 86.8% chủng có MIC ≤ 0.5 µg/mL. Kết luận: Acinetobacter baumannii là một trong những tác nhân gây viêm phổi. Các chủng Acinetobacter baumannii đề kháng rất cao với các nhóm kháng sinh thường được sử dụng trong điều trị như các cephalosporin và ngay cả các carbapenem. Các kháng sinh phối hợp chất kháng beta lactamase và các nhóm kháng sinh khác như aminoglycosid, quinolon, sulfonamid cũng đã bị kháng với tỷ lệ cao. Colistin còn giá trị trong điều trị do tỷ lệ MIC ≤ 0.5 µg/mL còn cao.

Abstract

Introduction: Among the causative agents of hospital-acquired pneumonia (HAP), Acinetobacter baumannii is noteworthy. The WHO has published a list of the 12 most dangerous bacteria with high antibiotic resistance, with Acinetobacter baumannii topping the list. Research objective: To determine the positive rate and antibiotic resistance rate of Acinetobacter baumannii in pneumonia patients at Thong Nhat Hospital, Ho Chi Minh City in 2024. Study subjects and methods: The bacteria studied were isolated from 3304 bronchoalveolar lavage fluid and sputum samples from pneumonia patients. Bacterial strains were identified, antibiotic susceptibility testing was performed, and MIC concentrations were measured using the VITEK® 2 COMPACT system. Results: From 3,304 samples, 233 samples of Acinetobacter baumannii were obtained (7.1%). The bacterial strains showed very high resistance rates (over 90%) to beta-lactam antibiotics, fluoroquinolones, and antibiotics combined with beta-lactamase inhibitors. Aminoglycosides have a lower resistance rate (78 - 85%). Trimethoprim/sulfamethazole has about 28.7% susceptible strains. Colistin had an MIC of ≤ 0.5 µg/mL in 86.8% of the strains. Conclusion: Acinetobacter baumannii is one of the causative agents of pneumonia. Acinetobacter baumannii strains exhibit high resistance to commonly used antibiotic groups such as cephalosporins and even carbapenems. Combination antibiotics containing beta-lactamase inhibitors and other antibiotic groups such as aminoglycosides, quinolones, and sulfonamides have also been shown to be resistant at high rates. Colistin remains valuable in treatment due to the high proportion of strains with MIC ≤ 0.5 µg/mL.

Tài liệu tham khảo

[1] D. H. Lân, T. T. T. Nga., M.N. T. Hồng. và L. T. V. Bích. "Tình hình nhiễm Acinetobacter spp. trên bệnh nhân nhập viện tại bệnh viện Chợ Rẫy từ 01/09/2010 - 31/12/2010". Tạp chí Y Học TP. Hồ Chí Minh, 16, (1), 104-109, 2012.

[2] World Health Organization, WHO publishes list of bacteria for which new antibiotics are urgently needed, 2017 http://www.who.int/mediacentre /news/releases/2017/bacteria-antibioticsneeded/en/

[3] B. T. Cường., N. V. Trọng. và N. Đ. Mạnh. " Tỷ lệ phân lập được và đặc điểm kháng kháng sinh của Acinetobacter baumannii tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 năm 2017". Tạp chí Y Dược lâm sàng 108, 14, 114-119, 2017.

[4] S. Kharel, A. Bist and S. K. Mishra "Ventilatorassociated pneumonia among ICU patients in WHO Southeast Asian region: A systematic review". PLoS One, 16, (3), e0247832, 2021.

[5] Y. Rongrungruang, R. Plongla, S. Pleumkanitkul, V. Hantrakun and T. Khawcharoenporn "Etiology of Hospital-Acquired Pneumonia (HAP) and Ventilator-Associated Pneumonia (VAP) in Tertiary-Care Hospitals in Thailand: A Multicenter, Retrospective Cohort Study". Infect Drug Resist, 18, 351-361, 2025.

[6] H. Mukhopadhyay, A. Bairagi, A. Mukherjee, A. K. Prasad, A. D. Roy, and A. Nayak, "Multidrug resistant Acinetobacter baumannii: A study on its pathogenesis and therapeutics". Curr Res Microb Sci, 8, 100331, 2025.

[7] C. M. Nga., N. T. Bảo. và V. T. K. Cương. "Nhiễm khuẩn do Acinetobacter và tính kháng thuốc". Tạp chí Y Học TP. Hồ Chí Minh, 12, (1), 188-193. 2008.

[8] M. Maurici, G. L. D'Alò, C. Fontana … L. Sarmati, G. De Carolis, F. Pica "Microbiology and C l i n i ca l O u tco m e o f H o s p i ta l - A c q u i re d Respiratory Infections in an Italian Teaching Hospital: A Retrospective Study". Healthcare (Basel), 10, (11). 2022.

[9] R. Xie, X.D. Zhang, Q. Zhao, B. Peng and J. Zheng "Analysis of global prevalence of antibiotic resistance in Acinetobacter baumannii infections disclosed a faster increase in OECD countries". Emerg Microbes Infect, 7, (1), 31, 2018.

[10] D. Hammoudi Halat and C. A. Moubareck "The Current Burden of Carbapenemases: Review of Significant Properties and Dissemination among GramNegative Bacteria". Antibiotics (Basel), 9, (4). 2020.

[11] A. Pormohammad, K. Mehdinejadiani, P. Gholizadeh, ... S. Karimaei, H. Safari, T. Azimi, "Global prevalence of colistin resistance in clinical isolates of Acinetobacter baumannii: A systematic review and meta-analysis". Microb Pathog, 139, 103887. 2020.

[12] S. M. Hamed, F.W. Elkhatib, H. A. ElMahallawy, M. M. Helmy, M. S. Ashour, and K. M. A. Aboshanab, "Multiple mechanisms contributing to ciprofloxacin resistance among Gram negative bacteria causing infections to cancer patients". Sci Rep, 8, (1), 12268, 2018.

[13] M. H. Gharaibeh, Y. M. Abandeh, Z. A. Elnasser, S. Q. Lafi, M. H. Obeidat and M. A. Khanfar "Multidrug Resistant Acinetobacter baumannii: Phenotypic and Genotypic Resistance, Profiles and the Associated Risk Factors in Teaching Hospital in Jordan". Journal of Infection and Public Health, 17, (4), 543-550, 2024.

[14] C. Y. Chen, K. Y. Yang, C. K. Peng, … Z. R. Zheng, S. J. Liang, Y. C. Lin "Clinical outcome of nosocomial pneumonia caused by Carbapenem-resistant gram-negative bacteria in critically ill patients: a multicenter retrospective observational study". Sci Rep, 12, (1), 7501, 2022.