Khảo sát tương tác thuốc ở người bệnh đái tháo đường tuýp 2 sử dụng insulin tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định năm 2025

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Đái tháo đường (ĐTĐ) gia tăng nhanh chóng với insulin có hiệu quả tốt trong kiểm soát HbA1c nhưng tiềm ẩn nguy cơ tương tác thuốc (DDI). Mục tiêu: Xác định tỷ lệ sử dụng các loại insulin, tỷ lệ, mức độ và một số yếu tố liên quan đến DDI có ý nghĩa lâm sàng trong kê đơn điều trị ĐTĐ tuýp 2 có insulin ngoại trú tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định năm 2025. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang hồi cứu đơn thuốc có insulin ngoại trú tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định từ 01/2025 đến 06/2025. Kết quả: Khảo sát 532 đơn thuốc ghi nhận tỷ lệ nam:nữ là 1:2.35; rối loạn lipid máu chiếm 95.1%; tuổi trung bình 65.81 ± 11.87; số bệnh kèm trung bình 4.09 ± 1.66; số thuốc trung bình 7.08 ± 2.42. Phác đồ insulin phối hợp chiếm 74.62%, trong đó biguanid được phối hợp nhiều nhất (64.47%). Insulin trộn hỗn hợp chiếm tỷ lệ cao nhất (83.79%), chủ yếu là insulin người (81.77%) và dạng lọ tiêm (52.82%). Tỷ lệ đơn thuốc có DDI có ý nghĩa lâm sàng theo Drugs.com, Medscape và 5948/QĐ-BYT lần lượt là 23.7%; 10.2% và 0%. DDI có ý nghĩa lâm sàng liên quan với tuổi ≥ 60 và số bệnh kèm ≥4 (p < 0.05). Kết luận: Phác đồ insulin phối hợp (chủ yếu với biguanid) và insulin trộn phổ biến nhất. Tỷ lệ DDI có ý nghĩa lâm sàng ở mức cao. Cần rà soát DDI, đặc biệt trên bệnh nhân tuổi ≥ 60; ≥ 4 bệnh kèm.

Abstract

Background: Diabetes mellitus is rapidly increasing, and insulin is effective in controlling HbA1c; however, it carries a potential risk of drug-drug interactions (DDIs). Objective: This study aimed to identify the types of insulin used and determine the prevalence, severity, and factors associated with DDIs in outpatient prescriptions for type 2 diabetes patients treated with insulin at Nhan Dan Gia Dinh Hospital in 2025. Study subjects and methods: A retrospective cross-sectional study was conducted on outpatient insulin prescriptions from January 2025 to June 2025. Results: A total of 532 prescriptions were analyzed, with a male-to-female ratio of 1:2.35. Dyslipidemia was present in 95.1% of cases. The mean age was 65.81 ± 11.87 years, the mean number of comorbidities was 4.09 ± 1.66, and the mean number of medications per prescription was 7.08 ± 2.42. Combination insulin regimens accounted for 74.62% of prescriptions, with biguanides being the most commonly co-prescribed agents (64.47%). Premixed insulin was the most frequently used insulin type (83.79%), mainly human insulin (81.77%) and mostly in vial formulation (52.82%). The proportions of prescriptions with clinically significant DDIs identified by Drugs.com, Medscape, and Decision No. 5948/QĐ-BYT were 23.7%, 10.2%, and 0%, respectively. Clinically significant DDIs were significantly associated with age ≥ 60 years and having ≥ 4 comorbidities (p < 0.05).