Kiến thức, thái độ, thực hành về chăm sóc dược ở một số cơ sở bán lẻ thuốc tại Cần Thơ năm 2026
Các tác giả
DOI: https://doi.org/10.59294/HIUJS2026102Từ khóa:
chăm sóc dược, KAP, dược sĩ, cơ sở bán lẻ thuốc, Cần ThơTóm tắt
Đặt vấn đề: Chăm sóc dược tại cơ sở bán lẻ thuốc đóng vai trò then chốt trong sử dụng thuốc hợp lý và nâng cao chất lượng chăm sóc sức khỏe cộng đồng; tuy nhiên dữ liệu kiến thức, thái độ, thực hành (KAP) về chăm sóc dược của dược sĩ tại Cần Thơ còn hạn chế. Mục tiêu: So sánh KAP, xác định yếu tố liên quan và mô tả rào cản, nhu cầu đào tạo về chăm sóc dược của dược sĩ giữa một phường và một xã tại Cần Thơ. Phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang (02 - 04/2026) trên 111 dược sĩ tại một phường (n = 80) và một xã (n = 31); điểm KAP quy về thang 0 - 100, phân loại theo Bloom. Kết quả: Điểm kiến thức, thái độ, thực hành ở phường: 82.70 ± 6.39; 78.45 ± 12.12; 89.25 ± 8.23 và ở xã: 82.58 ± 6.82; 83.14 ± 8.77; 91.13 ± 7.32. Tỷ lệ KAP tốt ở xã cao hơn phường (90.3% so với 68.8%; p = 0.019). Cập nhật kiến thức trong 12 tháng và trình độ đại học/sau đại học liên quan thuận với KAP tốt (p < 0.05). Rào cản chính: khách hàng yêu cầu thuốc kê đơn/kháng sinh không có đơn (> 80%). Kết luận: điểm KAP khá tốt nhưng còn thiếu hụt về một số vai trò trong chăm sóc dược.
Abstract
Background: Pharmaceutical care at retail pharmacies plays a pivotal role in promoting rational drug use and enhancing the quality of community healthcare; however, data regarding the knowledge, attitude, and practice (KAP) of pharmaceutical care among pharmacists in Can Tho remains highly limited. Objectives: To compare KAP, identify associated factors, and describe the barriers and training needs regarding pharmaceutical care among pharmacists between a ward and a commune in Can Tho. Methods: A cross-sectional descriptive study was conducted from February to April 2026 among 111 pharmacists in a ward (n = 80) and a commune (n = 31). KAP scores were converted to a 0 - 100 scale and classified according to Bloom's taxonomy. Results: Knowledge, attitude, and practice scores in the ward were 82.70 ± 6.39, 78.45 ± 12.12, and 89.25 ± 8.23, respectively, and in the commune were 82.58 ± 6.82, 83.14 ± 8.77, and 91.13 ± 7.32. The proportion of overall good KAP in the commune was higher than that in the ward (90.3% vs. 68.8%; p = 0.019). Knowledge updates within the past 12 months and holding a bachelor's/postgraduate degree were positively associated with good KAP (p < 0.05). The primary barrier was customers demanding prescription-only medicines/antibiotics without a prescription (> 80%). Conclusion: KAP levels were relatively good, but gaps remain in certain pharmaceutical care roles.
Tài liệu tham khảo
[1] C. D. Hepler and L. M. Strand, "Opportunities and responsibilities in pharmaceutical care," Am. J. Hosp. Pharm., vol. 47, no. 3, pp. 533-543, 1990, doi: 10.1093/ajhp/47.3.533.
[2] R. Fares, M. Bardiau, C. Chaballe, and R. Crunenberg, "The outcomes of pharmacist-led pharmaceutical care within community pharmacies: An overview of systematic reviews," Res. Social Adm. Pharm., vol. 21, no. 5, pp. 332-339, 2025, doi: 10.1016/j.sapharm.2025.01.015.
[3] A. Milosavljevic, T. Aspden, and J. Harrison, "Community pharmacist-led interventions and their impact on patients' medication adherence and other health outcomes: A systematic review," Int. J. Pharm. Pract., vol. 26, no. 5, pp. 387-397, 2018, doi: 10.1111/ijpp.12462.
[4] N. Jokanovic et al., "Pharmacist-led medication review in community settings: An overview of systematic reviews," Res. Social Adm. Pharm., vol. 13, no. 4, pp. 661-685, 2017, doi: 10.1016/j.sapharm.2016.08.005.
[5] F. Rendrayani, S. D. Alfian, W. Wahyudin, and I. M. Puspitasari, "Pharmacists' knowledge, attitude, and practice of medication therapy management: A systematic review," Healthcare (Basel), vol. 10, no. 12, Art. no. 2513, 2022, doi: 10.3390/healthcare10122513.
[6] R. Viegas, S. Dineen-Griffin, L.-A. Söderlund, J. Acosta-Gómez, and J. M. Guiu, "Telepharmacy and pharmaceutical care: A narrative review by International Pharmaceutical Federation," Farm. Hosp., vol. 46, no. S1, pp. 86-91, 2022, doi: 10.7399/fh.13244.
[7] F. Stewart, G. Caldwell, K. Cassells, J. Burton, and A. Watson, "Building capacity in primary care: The implementation of a novel Pharmacy First scheme for the management of UTI, impetigo and COPD exacerbation," Prim. Health Care Res. Dev., vol. 19, no. 6, pp. 531-541, 2018, doi: 10.1017/S1463423617000925.
[8] T. A. Do et al., "Antibiotic dispensing without a prescription across community pharmacies: A simulated patient study," Explor. Res. Clin. Soc. Pharm., vol. 18, Art. no. 100590, 2025, doi: 10.1016/j.rcsop.2025.100590.
[9] P. H. Nguyen et al., "Evaluating attitudes, behaviors, and relevant factors in dispensing antibiotics without prescription by pharmacies: A cross-sectional study in Vietnam," Ann. Ig., vol. 35, no. 5, pp. 586-601, 2023, doi: 10.7416/ai.2023.2562.
[10] D. T. T. Nga et al., "Antibiotic sales in rural and urban pharmacies in northern Vietnam: An observational study," BMC Pharmacol. Toxicol., vol. 15, Art. no. 6, 2014, doi: 10.1186/2050-6511-15-6.
[11] D. Kopciuch, A. Paczkowska, T. Zaprutko, P. Ratajczak, E. Nowakowska, and K. Kus, "A survey of pharmacists' knowledge, attitudes and barriers in pharmaceutical care concept in Poland," BMC Med. Educ., vol. 21, Art. no. 458, 2021, doi: 10.1186/s12909-021-02891-6.
[12] A. Siddique, E. Ahmed, M. Al Zoghabi, E. Alsaif, and F. Alhawshani, "Exploring community pharmacist's knowledge, attitude, and practice toward the provision of pharmaceutical care. A prospective cross-sectional study from Saudi Arabia," J. Pharm. Bioallied Sci., vol. 14, no. 1, pp. 13-18, 2022, doi: 10.4103/jpbs.jpbs_16_21.
[13] S. Pathak, C. M. Blanchard, E. Moreton, and B. Y. Urick, "A systematic review of the effect of telepharmacy services in the community pharmacy setting on care quality and patient safety," J. Health Care Poor Underserved, vol. 32, no. 2, pp. 737-750, 2021, doi: 10.1353/hpu.2021.0102.
[14] M. Ceulemans, S. Liekens, K. Van Calsteren, K. Allegaert, and V. Foulon, "Community pharmacists' attitudes, barriers, knowledge and counseling practice with regard to preconception, pregnancy and lactation," Res. Social Adm. Pharm., vol. 16, no. 9, pp. 1192-1200, 2020, doi: 10.1016/j.sapharm.2019.12.010.
[15] P. H. Nguyen, P. T. Nguyen, T. M. H. Vo, and T. T. M. Nguyen, "Evaluation of routine practices of dispensing pattern among community pharmacists in Can Tho city, Vietnam: A cross-sectional simulated patient approach," J. Public Health Res., vol. 12, no. 3, Art. no. 22799036231196681, 2023, doi: 10.1177/22799036231196681.
Tải xuống
Tải file: 0
