Kiến thức, thái độ, hành vi của sinh viên Trường Đại học Thủ Dầu Một về thuốc lá điện tử năm 2025

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Thuốc lá điện tử (TLĐT) đang gia tăng nhanh trong giới trẻ, đặc biệt ở sinh viên, trong bối cảnh Việt Nam ban hành Nghị quyết 173/2024/QH15 cấm TLĐT từ năm 2025. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát kiến thức, thái độ, hành vi và yếu tố liên quan của sinh viên Đại học Thủ Dầu Một về TLĐT. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang trên 660 sinh viên, dữ liệu thu thập bằng bảng hỏi; phân tích bằng thống kê mô tả, Chi-square; hồi quy logistic. Kết quả: Tỷ lệ đã/đang sử dụng TLĐT:13.7%, trong đó 9.55% đang sử dụng. Kiến thức đạt thấp: nhóm không sử dụng (5.5%); nhóm đã/đang sử dụng (36.5%). Thái độ phù hợp tương ứng:17.9% và 28.6%. Kiến thức và thái độ tương quan thuận yếu (rho = 0.203; p < 0.001). Kiến thức không liên quan đến hành vi (p > 0.05), thái độ liên quan chặt chẽ với hành vi (p < 0.001). Hành vi liên quan mạnh: Bạn bè sử dụng TLĐT (OR ≈ 51.5), hút thuốc lá điếu (OR ≈ 57.5), gia đình có người sử dụng TLĐT (OR ≈ 4.42). Đồng thuận cao với lệnh cấm TLĐT: phù hợp (M = 4.13; SD = 1.129), hiệu quả (M = 4.15; SD = 1.048), tuân thủ (M = 4.11; SD = 1.031). Kết luận: Sinh viên ủng hộ lệnh cấm TLĐT tuy nhiên tỷ lệ sử dụng TLĐT còn khá cao, kiến thức và thái độ phù hợp còn hạn chế.

Abstract

Background: Electronic cigarettes (e-cigarettes) are rapidly increasing among young people, particularly university students, in the context of Vietnam issuing Resolution No. 173/2024/QH15, which bans e-cigarettes starting in 2025. Objectives: To assess the knowledge, attitudes, and practices and associated factors related to e-cigarette use among students at Thu Dau Mot University. Methods: A cross-sectional descriptive study was conducted among 660 students, data were collected using a structured questionnaire and analyzed using descriptive statistics, Chi-square tests and logistic regression. Results: The prevalence of ever/current e-cigarette use was 13.7%, with 9.55% being current users. Adequate knowledge was low: 5.5% among non-users and 36.5% among ever/current users. Corresponding proportions of appropriate attitudes were 17.9% and 28.6%. Knowledge and attitudes showed a weak positive correlation (rho = 0.203; p < 0.001). Knowledge was not associated with use behavior (p > 0.05), whereas attitudes were strongly associated with e-cigarette use behavior (p < 0.001). E-cigarette use was strongly associated with having friends who use e-cigarettes (OR ≈ 51.5), prior cigarette smoking (OR ≈ 57.5), and having family members who use e-cigarettes (OR ≈ 4.42). Students demonstrated high agreement with the e-cigarette ban, rating it as appropriate (M = 4.13; SD = 1.129), effective (M = 4.15; SD = 1.048), and expressing willingness to comply (M = 4.11; SD = 1.031). Conclusions: Although students generally support the e-cigarette ban, the prevalence of use remains relatively high, while adequate knowledge and appropriate attitudes are still limited.