Kiến thức, thực hành phòng chống tác hại thuốc lá của học sinh trung học cơ sở tại xã Vĩnh Lợi năm 2025

Các tác giả

  • Lưu Trần Nhật Thanh Trường Đại học Trà Vinh
  • Phạm Thị Nhã Trúc Trường Đại học Trà Vinh
  • Nguyễn Ngọc Thể Trường Đại học Trà Vinh
DOI: https://doi.org/10.59294/HIUJS2026054

Từ khóa:

học sinh, trung học cơ sở, trung học phổ thông, tác hại thuốc lá, thuốc lá điện tử

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Hành vi hút thuốc sớm ở tuổi trung học cơ sở không chỉ gây hại sức khỏe mà còn ảnh hưởng bất lợi đến phát triển toàn diện của học sinh. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ kiến thức, thực hành đúng về phòng chống tác hại thuốc lá của học sinh trung học cơ sở xã Vĩnh Lợi và một số yếu tố liên quan. Đối tượng


 


và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang, khảo sát 330 học sinh (HS) các khối lớp tại 2 trường THCS xã Vĩnh Lợi từ tháng 10/2025 - 01/2026. Kết quả: 58.9% HS có kiến thức đúng và 92.5% có thực hành đúng về phòng, chống tác hại thuốc lá; Kiến thức về nicotine, thuốc lá điện tử và các bệnh cụ thể do thuốc lá gây ra còn hạn chế. Có 3.0% HS từng thử hút thuốc lá điếu, 9.1% thử thuốc lá điện tử. Tuổi bắt đầu thử hút ≤ 12 tuổi. Học sinh phơi nhiễm với khói thuốc chủ yếu tại nhà (36.4%), nơi công cộng (29.1%) và trường học (7.3%). Kiến thức đúng tăng theo khối lớp. Thực hành đúng có xu hướng thấp hơn ở nhóm có học lực thấp, bố/mẹ làm công nhân. Kết luận: Nhà trường cần tăng cường giáo dục liên tục theo từng khối lớp, nâng dần chiều sâu nội dung theo khối lớp và cảnh báo nguy cơ thử hút sớm ở học sinh

Abstract

Background: The early initiation of smoking behaviors during early adolescence not only poses severe physiological risks but also exerts a detrimental influence on the holistic development of students. Objectives: This study aims to determine the prevalence of accurate knowledge and appropriate practices regarding tobacco harm prevention among lower secondary school students in Vinh Loi Commune, while identifying significant socio-demographic correlates. Materials and method: A cross-sectional descriptive study was conducted involving 330 students across various grade levels at two lower secondary schools in Vinh Loi Commune, spanning from September 2025 to January 2026. Results: 58.9% of students possessed adequate knowledge, and 92.5% demonstrated correct practices regarding tobacco harm prevention. However, knowledge concerning nicotine, e-cigarettes, and specific tobacco-related pathologies remained limited. The prevalence of students who had ever tried conventional cigarettes was 3.0%, while 9.1% had experimented with e-cigarettes. The age of smoking initiation was reported as early as 12 years. Exposure to second-hand smoke occurred primarily at home (36.4%), in public spaces (29.1%), and at school (7.3%). Adequate knowledge showed a positive correlation with grade levels. Correct practices tended to be lower among students with poor academic performance and those whose parents were industrial workers. Conclusion: Schools should enhance continuous education across all grade levels by progressively increasing the depth of content and providing early warnings regarding the risks of tobacco initiation among students.

Tài liệu tham khảo

[1] Bộ Y tế, Báo cáo tổng hợp về tình trạng sử dụng thuốc lá trong học sinh THCS tại Việt Nam, 2024.

[2] World Health Organization, Global Youth Tobacco Survey Report. Geneva, Switzerland: World Health Organization, 2023.

[3] Trường Đại học Y tế Công cộng, Điều tra về sử dụng thuốc lá mới ở nhóm học sinh THCS và THPT ở một số tỉnh, thành phố (kết quả sơ bộ tại 11 tỉnh, thành phố), 2023.

[4] M. Ren and S. Lotfipour, “Nicotine gateway effects on adolescent substance use,” Western Journal of Emergency Medicine, vol. 20, no. 5, pp. 696-709, 2019, doi: 10.5811/westjem.2019.7.41661.

[5] Bộ Y tế, Công văn về việc tổ chức hoạt động hưởng ứng Ngày Thế giới không thuốc lá 31/5, Tuần lễ quốc gia không thuốc lá 25-31/5/2024 và tăng cường thực thi Luật Phòng, chống tác hại của thuốc lá, 2024.

[6] World Health Organization, WHO Report on the Global Tobacco Epidemic 2023. Geneva, Switzerland: World Health Organization, 2023.

[7] L. T. Huong, N. T. T. Vu, N. N. Dung, L. T. T. Xuan, K. B. Giang, P. T. Hai, D. T. Huyen, L. N. Khue, N. T. Lam, H. V. Minh, and P. T. Q. Nga, “Cigarette smoking among adolescents aged 13-15 in Viet Nam and correlates of current cigarette smoking: Results from GYTS 2014 data,” Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, vol. 17, suppl. 1, pp. 17-23, 2016, doi: 10.7314/APJCP.2016.17.S1.17.

[8] N. T. Huong, N. T. Kien, K. B. Giang, H. V. Minh, P. T. Hai, D. T. Huyen, L. N. Khue, N. T. Linh, N. T. Lam, and P. T. Q. Nga, “Knowledge and attitude towards tobacco smoking among 13-15 year-old school children in Viet Nam - Findings from GYTS 2014,” Asian Pacific Journal of Cancer Prevention, vol. 17, suppl. 1, pp. 37-42, 2016, doi: 10.7314/APJCP.2016.17.S1.37.

[9] N. T. D. Hương, K. B. Giang, P. B. Diệp, P. T. Hải, D.T. Anh và N. T. T. Thảo, “Thái độ về hút thuốc lá và tiếp cận thông tin về tác hại của thuốc lá ở học sinh từ 13-15 tuổi ở 13 tỉnh của Việt Nam năm 2021-2022,” Tạp chí Y học Việt Nam, Tập 534, Số 2, tr.278-282, 2024, doi: 10.51298/vmj.v534i2.8188.

[10] N. T. T. Xuân, N. V. Anh, T. Đ. B. Nghi, T. T. Hà, N. H. Vân, V. T. Đức và L. T. Hoàng, “Thực trạng hút thuốc lá ở học sinh một số trường trung học phổ thông trên địa bàn thành phố Hà Nội và một số yếu tố liên quan năm 2019,” Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển, Tập 4, Số 4, tr. 62-71, 2020.

Tải xuống

Số lượt xem: 0
Tải xuống: 0

Đã xuất bản

24.05.2026

Cách trích dẫn

[1]
L. T. N. Thanh, P. T. N. Trúc, và N. N. Thể, “Kiến thức, thực hành phòng chống tác hại thuốc lá của học sinh trung học cơ sở tại xã Vĩnh Lợi năm 2025”, HIUJS, số 41, tr 63–72, tháng 5 2026.

Số

Chuyên mục

Y HỌC