Tuân thủ dùng thuốc ở người bệnh đái tháo đường tuýp 2 ngoại trú tại Hồng Ngự năm 2025

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Tuân thủ dùng thuốc có vai trò quan trọng trong kiểm soát đường huyết và phòng ngừa biến chứng ở người bệnh đái tháo đường tuýp 2. Tuy nhiên, tình trạng không tuân thủ dùng thuốc vẫn còn phổ biến tại tuyến y tế cơ sở. Mục tiêu: Xác định thực trạng sử dụng thuốc, mức độ tuân thủ dùng thuốc và một số yếu tố liên quan đến không tuân thủ dùng thuốc ở người bệnh đái tháo đường tuýp 2 ngoại trú tại Hồng Ngự năm 2025. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên 297 người bệnh từ 18 tuổi trở lên. Dữ liệu được thu thập bằng phỏng vấn trực tiếp và ghi nhận thông tin đơn thuốc ngoại trú tại thời điểm khảo sát. Tuân thủ dùng thuốc được đánh giá bằng thang Morisky 8 câu hỏi. Số liệu được xử lý bằng SPSS 26.0, sử dụng kiểm định Chi-square hoặc Fisher, với p < 0.05. Kết quả: Nữ chiếm 67.7%, người bệnh trên 50 tuổi chiếm 86.6%, trình độ học vấn từ phổ thông cơ sở trở xuống chiếm 83.8%. Phác đồ điều trị thường gặp là metformin phối hợp sulfonylurea. Tỷ lệ không tuân thủ dùng thuốc là 70.4%. Không tuân thủ dùng thuốc có liên quan có ý nghĩa thống kê với giới tính, BMI, trình độ học vấn, nghề nghiệp, tình trạng hôn nhân và tình trạng sống. Kết luận: Tỷ lệ không tuân thủ dùng thuốc ở người bệnh đái tháo đường tuýp 2 ngoại trú tại Hồng Ngự còn cao. Cần tăng cường tư vấn sử dụng thuốc, giáo dục sức khỏe và huy động hỗ trợ gia đình, ưu tiên các nhóm nguy cơ cao tại tuyến y tế cơ sở.

Abstract

Background: Medication adherence is essential for glycemic control and prevention of complications in patients with type 2 diabetes mellitus. However, nonadherence remains common in primary health care settings. Objectives: To determine medication use patterns, medication adherence, and factors associated with nonadherence among outpatients with type 2 diabetes mellitus in Hong Ngu in 2025. Methods: A cross-sectional study was conducted among 297 outpatients aged 18 years or older. Data were collected through face-to-face interviews and outpatient prescriptions at the time of survey. Medication adherence was assessed using the 8-item Morisky Medication Adherence Scale. Data were analyzed using SPSS 26.0. The Chi-square test or Fisher’s exact test was used, with p < 0.05 considered statistically significant. Results: Females accounted for 67.7% of participants, patients older than 50 years accounted for 86.6%, and 83.8% had an education level at or below lower secondary school. The most common regimen was metformin combined with a sulfonylurea. The nonadherence rate was 70.4%. Nonadherence was significantly associated with sex, BMI, education level, occupation, marital status, and living arrangement. Conclusions: Nonadherence remained high among type 2 diabetes outpatients. Counseling, health education, and family support should be strengthened, especially for high-risk groups.