Thực trạng kê đơn và tương tác thuốc tại Bệnh viện Lao và bệnh phổi Bến Tre năm 2023
Các tác giả
DOI: https://doi.org/10.59294/HIUJS2026118Từ khóa:
thực trạng kê đơn, tương tác thuốc, đa trị liệu, bệnh hô hấpTóm tắt
Đặt vấn đề: Phối hợp thuốc trong điều trị các bệnh lý hô hấp làm gia tăng nguy cơ xảy ra tương tác thuốc (TTT). Tuy nhiên, dữ liệu về thực trạng kê đơn và TTT tại các bệnh viện chuyên khoa hô hấp tuyến tỉnh vẫn còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát thực trạng kê đơn, tỷ lệ và các yếu tố liên quan đến TTT trong đơn thuốc ngoại trú điều trị bệnh phổi tại Bệnh viện Lao và bệnh phổi Bến Tre năm 2023. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang hồi cứu đơn thuốc ngoại trú được chọn ngẫu nhiên từ tháng 1/2023 đến tháng 8/2023 tại Bệnh viện Lao và bệnh phổi Bến Tre. Kết quả: Các nhóm thuốc phổ biến bao gồm thuốc điều trị bệnh hô hấp (99.00%), kháng sinh (87.50%) và corticosteroid (31.50%); đa số đơn thuốc có ít nhất một TTT (33.50 - 48.00%), trong đó TTT mức độ nghiêm trọng chiếm 15.50%. Đa trị liệu (≥ 5 thuốc), tình trạng bệnh đồng mắc và sử dụng kháng sinh là các yếu tố liên quan đến TTT có ý nghĩa lâm sàng (p < 0.05).Kết luận: Tỷ lệ sử dụng kháng sinh và corticosteroid ở mức cao, khoảng một nửa đơn thuốc có ít nhất một TTT. Đề xuất bệnh viện triển khai rà soát đơn thuốc có mục tiêu và các can thiệp do dược sĩ dẫn dắt nhằm nâng cao an toàn cho người bệnh.
Abstract
Background: The combination of medications in the treatment of respiratory diseases increases the risk of drug-drug interactions (DDIs). However, data on prescribing patterns and DDIs at provincial-level specialized respiratory hospitals remain limited. Objectives: To investigate prescribing patterns, the prevalence of DDIs, and factors associated with DDIs in outpatient prescriptions for pulmonary diseases at Ben Tre Tuberculosis and Lung Disease Hospital in 2023. Subjects and methods: A retrospective cross-sectional study was conducted on randomly selected outpatient prescriptions from January 2023 to August 2023 at Ben Tre Tuberculosis and Lung Disease Hospital.
Results: The most commonly prescribed drug groups were respiratory medications (99.00%), antibiotics (87.50%), and corticosteroids (31.50%). Most prescriptions had at least one DDI (33.50 - 48.00%), of which severe DDIs accounted for 15.50%. Polypharmacy (≥ 5 drugs), comorbidities, and antibiotic use were clinically significant factors associated with DDIs (p < 0.05). Conclusion: The use of antibiotics and corticosteroids was high, and approximately half of the prescriptions had at least one DDI. The study suggests that the hospital should implement targeted prescription review and pharmacist-led interventions to improve patient safety.
Tài liệu tham khảo
[1] N. T. Khuyến, Đ. T. Minh, “Đánh giá cơ cấu các mặt bệnh hô hấp tại Khoa Lao và Bệnh phổi, Bệnh viện Trung ương Quân đội 108 giai đoạn 2014-2018,” Journal of 108-Clinical Medicine and Phamarcy, 2020.
[2] World Health Organization. "Chronic obstructive pulmonary disease (COPD)," 08/05/2026; https://knowledge-action-portal.com/en/content/chronic-obstructive-pulmonary-disease-copd.
[3] H. Sung, J. Ferlay, R. L. Siegel, M. Laversanne, I. Soerjomataram, A. Jemal, and F. J. C. a. c. j. f. c. Bray, “Global cancer statistics 2020: GLOBOCAN estimates of incidence and mortality worldwide for 36 cancers in 185 countries,” vol. 71, no. 3, pp. 209-249, 2021.
[4] World Health Organization. "Cause-specific mortality, 2000-2021," 08/05/2026; https://www.who.int/data/gho/data/themes/mortality-and-global-health-estimates/ghe-leading-causes-of-death#:~:text=,lower%20respiratory%20infections%20has%20decreased.
[5] A. Tomasello, A. Benfante, A. Lisotta, D. Macaluso, S. Viswanathan, K. N. Cahill, and N. Scichilone, “Polypharmacy in older patients with asthma: hidden risks and opportunities for improvement,” Expert Rev Respir Med, vol. 18, no. 12, pp. 1047-1059, Dec, 2024.
[6] D. Ierodiakonou, E. Theodorou, D. Sifaki-Pistolla, I. Bouloukaki, M. Antonopoulou, I. Poulorinakis, N. Tsakountakis, F. Voltiraki, K. Chliveros, and I. Tsiligianni, “Clinical characteristics and outcomes of polypharmacy in chronic obstructive pulmonary disease patients: A cross-sectional study from Crete, Greece,” Clin Respir J, vol. 15, no. 12, pp. 1310-1319, Dec, 2021.
[7] L. T. Đ. Châu, “Nghiên cứu tình hình kê đơn thuốc và chăm sóc dược trong điều trị ngoại trú bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ 2019 - 2020,” Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, 2020.
[8] V. V. Phương, N. T. L. Tuyền, “Nghiên cứu tình hình kê đơn và sử dụng các loại kháng sinh, sử dụng kháng sinh an toàn hợp lý trong điều trị ngoại trú bệnh viêm phổi cộng đồng tại Bệnh viện Phổi Đồng Tháp năm 2020,” Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, số 45, tr. 21-27, 2022.
[9] N. T. H. Giang, B. H. Ngọc, “Thực trạng bệnh không lây nhiễm ở người cao tuổi và các yếu tố hành vi nguy cơ tại một số xã tỉnh Hà Nam năm 2018,” Tạp chí Nghiên cứu Y học, tập 144, số 8, tr. 253-263, 2021.
[10] Y. AlRuthia, H. Alkofide, F. D. Alosaimi, I. Sales, A. Alnasser, A. Aldahash, L. Almutairi, M. M. AlHusayni, and M. A. Alanazi, “Drug-drug interactions and pharmacists’ interventions among psychiatric patients in outpatient clinics of a teaching hospital in Saudi Arabia,” Saudi Pharmaceutical Journal, vol. 27, no. 6, pp. 798-802, 2019.
[11] H. A. Tuấn, P. T. K. Anh, T. T. T. Hiền, B. T. Hảo, N. T. H. Liên, “Khảo sát đặc điểm bệnh nhân và tình hình sử dụng thuốc của bệnh nhân ngoại trú có sử dụng bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Trung ương Quân đội 108,” Journal of 108-Clinical Medicine and Phamarcy, 2023.
[12] N. T. L. Nguyên, … L. L. Hằng, “Tương tác thuốc trong điều trị ngoại trú ở người cao tuổi và các yếu tố liên quan đến xuất hiện tương tác thuốc tại khoa cán bộ, Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu năm 2021-2022,” Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, số 52, tr. 159-165, 2022.
[13] N. Thắng, H. P. Sang, “Đánh giá tình hình sử dụng kháng sinh trong đợt cấp bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính tại một bệnh viện ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long năm 2022-2023,” Tạp chí Y học Việt Nam, vol. 540, no. 2, 2024.
[14] T. T. Lý, P. T. Suôl, N. P. H. Thanh, V. T. Hiếu, N. T. Giang, M. H. H. J. T. c. Y. D. h. C. T. Sa, “Nghiên cứu tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng và một số yếu tố liên quan trên bệnh nhân cao tuổi điều trị nội trú tại khoa tim mạch-lão học Bệnh viện Đa khoa thành phố Cần Thơ năm 2022-2023,” no. 79, pp. 85-92, 2024.
[15] E. Papadopoulou, S. Bin Safar, A. Khalil, J. Hansel, R. Wang, A. Corlateanu, K. Kostikas, S. Tryfon, J. Vestbo, and A. G. Mathioudakis, “Inhaled versus systemic corticosteroids for acute exacerbations of COPD: a systematic review and meta-analysis,” Eur Respir Rev, vol. 33, no. 171, Jan 31, 2024.
[16] Bộ Y tế, Quyết định 162/QĐ-BYT ban hành ngày 19 tháng 01 năm 2024 về việc ban hành tài liệu chuyên môn “Hướng dẫn chẩn đoán, điều trị và dự phòng bệnh lao. Hà Nội, 2024.
[17] A. Somogyi-Végh, B. Nyaka, R. G. Vida, A. Lovász, and L. Botz, “Comprehensive evaluation of drug interaction screening programs: discrepancies and concordances,” Orvosi Hetilap, vol. 156, no. 18, pp. 720-730, 2015.
[18] T. M. M. A. Biase, G. S. Bruniéri, M. T. Silva, and T. F. Galvão, “Potential drug interactions in adults living in manaus: a real-world comparison of two databases, 2019,” Turkish Journal of pharmaceutical sciences, vol. 19, no. 5, pp. 543, 2022.
[19] UpToDate. "UpToDate Drug Decision Support," 10/05/2026; https://www.wolterskluwer.com/en/solutions/uptodate/drug-decision-support.
[20] Y. Liu, J. Wang, H. Gong, C. Li, J. Wu, T. Xia, C. Li, S. Li, and M. Chen, “Prevalence and associated factors of drug-drug interactions in elderly outpatients in a tertiary care hospital: a cross-sectional study based on three databases,” Annals of Translational Medicine, vol. 11, no. 1, pp. 17, 2023.
[21] Y. Wang, M. A. Bahar, A. M. E. Jansen, J. W. H. Kocks, J. C. Alffenaar, E. Hak, B. Wilffert, and S. D. Borgsteede, “Improving antibacterial prescribing safety in the management of COPD exacerbations: systematic review of observational and clinical studies on potential drug interactions associated with frequently prescribed antibacterials among COPD patients,” J Antimicrob Chemother, vol. 74, no. 10, pp. 2848-2864, Oct 1, 2019.
Tải xuống
Tải file: 1
