Đa hình gen và kiểu hình kháng kháng sinh của Mycobacterium abscessus tại Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga giai đoạn 2023 - 2025

Đặng Minh Phương; Phạm Việt Hùng; Hoàng Văn Tuân; Nguyễn Tổng Thống; Vũ Thị Hương; Trần Khánh Hoàn; Vũ Thị Thương; Lê Thị Lan Anh; Võ Viết Cường; Lê Văn Thu; Bùi Thị Tú Quyên

doi:10.59294/HIUJS2026046

Từ khóa:

đa hình gen, kháng kháng sinh, Mycobacterium abscessus complex

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Mycobacterium abscessus complex (MABC) là nhóm vi khuẩn không lao ngày càng gia tăng, gây nhiều khó khăn trong điều trị do khả năng kháng kháng sinh cao. Việc hiểu rõ đặc điểm đa hình gen và kiểu hình kháng thuốc có ý nghĩa quan trọng trong lựa chọn phác đồ điều trị phù hợp. Mục tiêu: Mô tả đặc điểm đa hình gen và kiểu hình kháng kháng sinh của MABC phân lập tại Trung tâm Nhiệt đới Việt - Nga giai đoạn 2023 - 2025. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang trên các chủng MABC phân lập trong giai đoạn 2023 - 2025. Định danh và phân biệt phân loài được thực hiện bằng các kỹ thuật sinh học phân tử. Kháng sinh đồ được tiến hành theo các hướng dẫn hiện hành. Kết quả: M. abscessus subsp. abscessus là phân loài chiếm ưu thế. Tỷ lệ kháng clarithromycin đáng chú ý, liên quan đến đa hình gen erm(41). Amikacin và linezolid vẫn duy trì hiệu quả cao, trong khi moxifloxacin cho thấy tỷ lệ kháng đáng kể. Một số đa hình gen có liên quan rõ ràng với kiểu hình kháng thuốc. Kết luận: M. abscessus subsp. abscessus là phân loài phổ biến nhất với tỷ lệ kháng macrolide đáng kể. Định danh đến mức phân loài và thực hiện kháng sinh đồ là cần thiết để định hướng điều trị hiệu quả.

Abstract

Background: Mycobacterium abscessus complex (MABC) is a group of nontuberculous mycobacteria with an increasing incidence and poses significant challenges in treatment due to its high level of antibiotic resistance. Understanding genetic polymorphisms and antibiotic resistance phenotypes is important for selecting appropriate treatment regimens. Objective: To describe the genetic polymorphisms and antibiotic resistance phenotypes of MABC isolates at the Vietnam-Russia Tropical Center during the period 2023 - 2025. Materials and Methods: A cross-sectional descriptive study was conducted on MABC isolates collected from 2023 to 2025. Species identification and subspecies differentiation were performed using molecular techniques. Antimicrobial susceptibility testing was carried out according to current guidelines. Results: Mycobacterium abscessus subsp. abscessus was the predominant subspecies. A notable rate of clarithromycin resistance was observed and was associated with polymorphisms in the erm(41) gene. Amikacin and linezolid remained highly effective, whereas moxifloxacin showed a high resistance rate. Several genetic polymorphisms were clearly associated with antibiotic resistance phenotypes. Conclusion: M. abscessus subsp. abscessus was the most common subspecies and showed a considerable rate of macrolide resistance associated with genetic polymorphisms. Subspecies identification and antimicrobial susceptibility testing are essential for guiding effective treatment.

Tài liệu tham khảo

[1] C. L. Daley, J. M. Iaccarino, C. Lange, E. Cambau, R. J. Wallace Jr., C. Andrejak, et al., “Treatment of nontuberculous mycobacterial pulmonary disease: An official ATS/ERS/ESCMID/IDSA clinical practice guideline,” Clin. Infect. Dis., vol. 71, no. 4, pp. 905-913, 2020.

[2] R. Nessar, E. Cambau, J. M. Reyrat, A. Murray, and B. Gicquel, “Mycobacterium abscessus: A new antibiotic nightmare,” Journal of Antimicrobial Chemotherapy, vol. 67, no. 4, pp. 810-818, 2012.

[3] B. A. Brown-Elliott, K. A. Nash, and R. J. Wallace Jr., “Antimicrobial susceptibility testing, drug resistance mechanisms, and therapy of infections with nontuberculous mycobacteria,” Clin. Microbiol. Rev., vol. 25, no. 3, pp. 545-582, 2012.

[4] K. A. Nash, B. A. Brown-Elliott, and R. J. Wallace Jr., “A novel gene, erm(41), confers inducible macrolide resistance to clinical isolates of Mycobacterium abscessus,” Antimicrob. Agents Chemother., vol. 53, no. 4, pp. 1367-1376, 2009.

[5] H. Y. Kim, Y. Kook, Y. J. Yun, C. G. Park, N. Y. Lee, T. S. Shim, et al., “Proportions of Mycobacterium massiliense and Mycobacterium abscessus among Korean isolates and clinical implications,” J. Clin. Microbiol., vol. 46, no. 10, pp. 3384-3390, 2008.

[6] F. Mougari, R. Amarsy, N. Veziris, S. Bastian, F. Brossier, B. Bercot, et al., “Standardized interpretation of antibiotic susceptibility testing and resistance genotyping for Mycobacterium abscessus with regard to subspecies and erm(41) sequevar,” Journal of Antimicrobial Chemotherapy, vol. 71, no. 8, pp. 2208-2212, 2016.

[7] Y. Zhou, Y. Zhao, L. Zhang, Y. Yu, and Y. Liu, “Antimicrobial susceptibility profiles of Mycobacterium abscessus complex isolates: a systematic review and meta-analysis,” Antimicrobial Resistance and Infection Control, vol. 9, no. 1, p. 62, 2020.

[8] F. Mougari, R. Amarsy, N. Veziris, S. Bastian, F. Brossier, L. Raskine, et al., “Standardized interpretation of antibiotic susceptibility testing and resistance mechanisms in Mycobacterium abscessus complex,” Antimicrob. Agents Chemother., vol. 60, no. 3, pp. 1415-1423, 2016.

[9] G. E. Choi, S. J. Shin, C. J. Won, K. N. Min, T. Oh, M. Y. Hahn, et al., “Macrolide treatment for Mycobacterium abscessus pulmonary disease and inducible resistance,” Am. J. Respir. Crit. Care Med., vol. 186, no. 9, pp. 917-925, 2012.

[10] S. Cowman, J. van Ingen, D. E. Griffith, and M. R. Loebinger, “Non-tuberculous mycobacterial pulmonary disease,” Eur. Respir. J., vol. 54, no. 1, p. 1900250, 2019.

[11] S. Y. Kim, C. K. Kim, I. K. Bae, S. H. Jeong, and J. J. Yim, “ The drug susceptibility pattern of Mycobacterium abscessus isolates from Korea,” Diagn. Microbiol. Infect. Dis., vol. 81, no. 4, pp. 289-291, 2015.

[12] R. Nessar, E. Cambau, J. M. Reyrat, A. Murray, and B. Gicquel, “Mycobacterium abscessus: A new antibiotic nightmare,” J. Antimicrob. Chemother., vol. 67, no. 4, pp. 810-818, 2012.

[13] T. Adékambi, P. Berger, D. Raoult, and M. Drancourt, “rpoB gene sequencing for identification of Mycobacterium abscessus complex species,” J.Clin. Microbiol., vol. 44, no. 12, pp. 4563-4566, 2006.

[14] E. Tortoli, T. A. Kohl, B. A. Brown-Elliott, A. Trovato, S. Leao, M. J. Garcia, et al., “Emended description of Mycobacterium abscessus, Mycobacterium massiliense and Mycobacterium bolletii,” Int. J. Syst. Evol. Microbiol., vol. 66, no. 11, pp. 4471-4479, 2016.

[15] S. H. Lee, H. K. Yoo, S. H. Kim, W. J. Koh, C. K. Kim, and Y. K. Park, “Detection of rrs gene mutations associated with amikacin resistance in Mycobacterium abscessus,” Diagn. Microbiol. Infect. Dis., vol. 79, no. 4, pp. 513-515, 2014.

[16] J. V. Philley and D. E. Griffith, “Treatment of slowly growing mycobacteria,” Clin. Chest Med., vol. 36, no. 1, pp. 79-90, 2015.

[17] W. J. Koh, B. H. Jeong, S. Y. Kim, K. Jeon, K. U. Park, H. Y. Park, et al., “Clinical significance of differentiation of Mycobacterium massiliense from Mycobacterium abscessus,” Am. J. Respir. Crit. Care Med., vol. 183, no. 3, pp. 405-410, 2011.