ĐÁNH GIÁ HIỆU SUẤT LOGISTICS QUỐC GIA TRONG BỐI CẢNH THAY ĐỔI CHÍNH SÁCH THUẾ QUAN MỸ

Võ Thanh Liêm; Nguyễn Thị Thanh Tâm

doi:10.59294/HIUJS.KHTT.2026.052

Từ khóa:

hiệu suất logistics, thuế suất ưu đãi, môi trường, APEC, phương pháp phân tích bao dữ liệu

Tóm tắt

Nghiên cứu đánh giá hiệu suất logistics của 17 nước APEC giai đoạn 2021 - 2023 trong bối cảnh hậu COVID-19 và làn sóng thuế quan của Mỹ, khi logistics trở thành yếu tố quyết định then chốt cho khả năng cạnh tranh và tính bền vững kinh tế. Để khắc phục hạn chế của chỉ số LPI và các phương pháp truyền thống, nghiên cứu tích hợp thuế suất ưu đãi (MFN) cùng yếu tố môi trường vào mô hình Data Envelopment Analysis Slacks-Based Measure, với đầu vào gồm thuế quan MFN, tổng lao động, tổng tài sản quốc gia và năng lượng tiêu thụ; đầu ra mong muốn là GDP, TEUs, tổng trọng lượng hàng hóa; đầu ra không mong muốn là khí thải nhà kính. Kết quả cho thấy đa số quốc gia đạt hiệu quả kỹ thuật tối ưu, bao gồm Australia, Canada, Trung Quốc, Hồng Kông, Indonesia, Nhật Bản, Hàn Quốc, Malaysia, New Zealand, Peru, Philippines, Singapore và Việt Nam, trong khi chỉ Chile, Mexico, Thái Lan và Nga có hiệu suất thấp. Nghiên cứu khẳng định việc kết hợp thuế quan với khía cạnh bền vững môi trường trong khung DEA mang lại kết quả vượt trội so với các nghiên cứu trước, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học thiết thực để các nền kinh tế APEC xây dựng chiến lược logistics xanh, giảm thiểu rủi ro thuế quan, nâng cao năng lực cạnh tranh toàn cầu và định hướng các nghiên cứu tiếp theo.

Abstract

This study assesses the logistics performance of 17 APEC economies over the period 2021 - 2023, in the post-COVID-19 context and amid the recent wave of US tariffs. In this setting, Logistics has become a decisive factor in determining economic competitiveness and long-term sustainability. To address the shortcomings of the traditional logistics Performance Index (LPI) and conventional evaluation methods, the research incorporates Most Favored Nation (MFN) tariffs and environmental considerations into a Data Envelopment Analysis Slacks-Based Measure (DEA-SBM) model. The input variables include MFN tariffs, total labor force, total national assets, and energy consumption. The desirable outputs are GDP, TEUs (container throughput), and total cargo weight, while the undesirable output is greenhouse gas emissions. The findings reveal that the majority of the economies achieved optimal technical efficiency. These include Australia, Canada, China, Hong Kong, Indonesia, Japan, South Korea, Malaysia, New Zealand, Peru, Philippines, Singapore, and Vietnam. In contrast, only Chile, Mexico, Thailand, and Russia recorded low performance levels. Overall, the study confirms that integrating tariff factors with environmental sustainability within the DEA framework produces more robust and superior results than previous research. It also offers a practical scientific basis to help APEC economies develop green logistics strategies, reduce tariff- related risks, strengthen global competitiveness, and guide future studies in this field.

Tài liệu tham khảo

[1] Q. C. a. C. Y. Wei, "USA Tariff Turmoil and Strategic Dilemmas 2025: Reshaping Business Model Innovation in China–Asean Trade – Evidence From Vietnamese Industries," Journal of Economics, Finance and Management Studies, vol. 8, no. 5, pp. 2825-2835, 2025.

[2] D. G. Y. L. J. X. a. M. X. B. Chen, "How U.S. Tariffs Impact China’s Domestic Sourcing: Evidence from Firm-to-firm Transactions," Journal of International Money and Finance, vol. 150, no. 1, p. 103216, 2025.

[3] J. I. a. N. T. K. Hayakawa, "What Goes Around Comes Around: Export-enhancing effects of import-tariff reductions," Journal of International Economics, vol. 126, no. 1, p. 103362, 2020.

DOI: https://doi.org/10.1016/j.jinteco.2020.103362

[4] D. L. Swenson, "The Effects of U.S. Trade War Tariff Exemptions on U.S. Trade with China and Asia," Asian Economic Papers, vol. 24, no. 1, pp. 1-25, 2025.

[5] K. Tone, "A slacks-based measure of efficiency in data envelopment analysis," Eur J Oper Res, vol. 130, no. 3, pp. 498-509, 2001.

[6] A. C. a. W. C. R. D. Banker, "Some Models for Estimating Technical and Scale Inefficiencies in Data Envelopment Analysis," Management Science , vol. 30, no. 9, pp. 1078-1092, 1984.

[7] X. W. a. M. L. X. Gong, "Company performance and environmental efficiency: A case study for shipping enterprises," Transp Policy (Oxf), vol. 82, pp. 96-106, 2019.

[8] T. T. T. N. T. T. D. v. H. P. H. C. N. Wang, "Exploring economic and environmental efficiency in renewable energy utilization: a case study in the Organization for Economic Cooperation and Development countries," Environmental Science and Pollution Research, vol. 30, pp. 72949-72965, 2023.

[9] B. G. a. R. Yaakov, "An application procedure of DEA," Omega (Westport), vol. 17, no. 3, p. 237-250, 1989.

[10] P. Crivelli, "Regionalism and falling external protection in high and low tariff members," Journal of International Economics, vol. 102, pp. 70-84, 2016.

[11] J. Y. X. H. a. T. Z. H. Zhang, "Measuring Logistics Efficiency in China Considering Technology Heterogeneity and Carbon Emission through a Meta-Frontier Model," Sustainability, vol. 12, p. 8157, 2020.

[12] W. P. W. a. C. F. Tang, "The major determinants of logistic performance in a global perspective: evidence from panel data analysis," INTERNATIONAL JOURNAL OF LOGISTICS: RESEARCH AND APPLICATIONS, vol. 21, no. 3, pp. 431-443, 2018.

[13] H. A. H. A. C. Aydin, "Does the level of energy intensity matter in the effect of logistic performance on the environmental pollution of OBOR countries? Evidence from PSTR analysis," Journal of Environmental Planning and Management, vol. 66, no. 7, pp. 1494-1512, 2023.

[14] J. A. G. J. F. d. C. C. a. D. A. d. N. R. E. B. Mariano, "CO2 emissions and logistics performance: a composite index proposal," Journal of Cleaner Production, vol. 163, no. 1, pp. 166-178, 2017.

[15] E. A. a. N. F. M. N. D. Nadarajan, "New clusterization of global seaport countries based on their DEA and FDEA network efficiency scores," PLOS ONE, vol. 19, no. 7, p. e0305146, 2024.

DOI: https://doi.org/10.1371/journal.pone.0305146