XÂY DỰNG VÀ THẨM ĐỊNH PHƯƠNG PHÁP HPLC-UV ĐỊNH LƯỢNG PIPERINE TRONG QUẢ TIÊU LỐT (Piper longum L.)

Phan Nguyễn Thu Xuân; Bùi Thế Vinh; Nguyễn Hữu Phúc; Võ Sỹ Nhật

doi:10.59294/HIUJS.KHTT.2026.024

Từ khóa:

tiêu lốt, piperine, HPLC-UV, thẩm định phương pháp, định lượng

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Tiêu lốt (Piper longum L.) là dược liệu có giá trị trong y học cổ truyền, piperine là alkaloid chính và có thể được sử dụng như một chỉ thị hóa học trong đánh giá chất lượng dược liệu. Mục tiêu nghiên cứu: Xây dựng và thẩm định phương pháp HPLC-UV định lượng piperine trong quả tiêu lốt. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Đối tượng nghiên cứu là quy trình định lượng piperine trong quả tiêu lốt bằng HPLC-UV. Điều kiện sắc ký được thiết lập trên cột Shim-pack GIST C18 (250 × 4.6 mm; 5 µm), pha động methanol:nước (80:20, v/v), bước sóng phát hiện 340 nm, tốc độ dòng 1.0 mL/phút, nhiệt độ cột 35oC, thể tích tiêm 20 µL và thời gian phân tích 10 phút. Phương pháp được thẩm định các chỉ tiêu tính tương thích hệ thống, tính đặc hiệu, tính tuyến tính, độ đúng, độ chính xác, giới hạn phát hiện và giới hạn định lượng. Kết quả và phát hiện chính: Phương pháp cho tính tuyến tính tốt trong khoảng 5.25 - 84 µg/mL với R2 = 0.9999; LOD và LOQ lần lượt là 1.0444 µg/mL và 3.1650 µg/mL; độ chính xác đạt RSD 1.89%; độ đúng có tỷ lệ phục hồi 97.8 - 101.3%; hàm lượng piperine trung bình là 4.314%. Kết luận và kiến nghị: Quy trình định lượng có độ tin cậy tốt, điều kiện phân tích đơn giản và có thể ứng dụng trong định lượng piperine để kiểm soát chất lượng dược liệu tiêu lốt; cần tiếp tục khảo sát nhiều lô mẫu khác nhau để mở rộng khả năng ứng dụng của phương pháp.

Abstract

Background: Piper longum L. is a medicinal plant of value in traditional medicine, in which piperine is the major alkaloid and can be used as a chemical marker for herbal quality assessment. Objective: To develop and validate an HPLC-UV method for the quantification of piperine in the fruits of Piper longum L. Materials and Methods: The study focused on an HPLC-UV procedure for piperine determination in Piper longum fruits. Chromatographic separation was performed on a Shim-pack GIST C18 column (250 × 4.6 mm; 5 µm) using methanol:water (80:20, v/v) as the mobile phase, with a detection wavelength of 340 nm, a flow rate of 1.0 mL/min, a column temperature of 35 °C, an injection volume of 20 µL, and an analysis time of 10 min. The method was validated for system suitability, specificity, linearity, accuracy, precision, limit of detection, and limit of quantification. Results: Good linearity was obtained over 5.25 - 84 µg/mL with R2 = 0.9999. The LOD and LOQ were 1.0444 µg/mL and 3.1650 µg/mL, respectively. Precision showed an RSD of 1.89%, recovery ranged from 97.8 to 101.3%, and the average piperine content in the herbal sample was 4.314%. Conclusions and Recommendations: The developed HPLC-UV method is reliable, simple, and suitable for piperine quantification in Piper longum fruits for herbal quality control; further studies on more sample batches are recommended to expand its practical applicability.

Tài liệu tham khảo

[1] S. Kumar, J. Kamboj, Suman, and S. Sharma, “Overview for various aspects of the health benefits of Piper longum Linn. fruit”, J. Acupunct. Meridian Stud., vol. 4, no. 2, pp. 134-140, 2011.

[2] V. Yadav, A. Krishnan, and D. Vohora, “A systematic review on Piper longum L.: Bridging traditional knowledge and pharmacological evidence for future translational research”, J. Ethnopharmacol., vol. 247, art. no. 112255, 2020.

[3] P. Biswas, M. Ghorai, T. Mishra, A. V. Gopalakrishnan, D. Roy, A. B. Mane, A. Mundhra, N. Das, V. M. Mohture, M. T. Patil, M. H. Rahman, N. K. Jha, G. El-Saber Batiha, S. C. Saha, M. S. Shekhawat, Radha, M. Kumar, D. K. Pandey, and A. Dey, “Piper longum L.: A comprehensive review on traditional uses, phytochemistry, pharmacology, and health-promoting activities”, Phytother. Res., vol. 36, no. 12, pp. 4425-4476, 2022.

[4] K. Srinivasan, “Black pepper and its pungent principle-piperine: A review of diverse physiological effects”, Crit. Rev. Food Sci. Nutr., vol. 47, no. 8, pp. 735-748, 2007.

[5] I.-U. Haq, M. Imran, M. Nadeem, T. Tufail, T. A. Gondal, and M. S. Mubarak, “Piperine: A review of its biological effects”, Phytother. Res., vol. 35, no. 2, pp. 680-700, 2021.

[6] H.-L. Liu, R. Luo, X.Q. Chen, Y.Y. Ba, L. Zheng, W.W. Guo, and X. Wu, “Identification and simultaneous quantification of five alkaloids in Piper longum L. by HPLC-ESI-MS(n) and UFLCESI-MS/MS and their application to Piper nigrum L.”, Food Chem., vol. 177, pp. 191-196, 2015.

[7] R. K. Harwansh, K. Mukherjee, S. Bhadra, A. Kar, S. Bahadur, A. Mitra, and P. K. Mukherjee, “Cytochrome P450 inhibitory potential and RP-HPLC standardization of trikatu—A Rasayana from Indian Ayurveda”, J. Ethnopharmacol., vol. 153, no. 3, pp. 674-681, 2014,.

DOI: https://doi.org/10.1016/j.jep.2014.03.023

[8] P. Rai, A. Pathak, and S. J. Rajput, “Stability-indicating reversed-phase liquid chromatographic methods for the determination of aconitine and piperine in a polyherbal formulation”, J. AOAC Int., vol. 92, no. 4, pp. 1044-1054, 2009.

DOI: https://doi.org/10.1093/jaoac/92.4.1044

[9] International Council for Harmonisation of Technical Requirements for Pharmaceuticals for Human Use (ICH), ICH Harmonised Tripartite Guideline: Validation of Analytical Procedures: Text and Methodology Q2(R1), Nov. 2005.

[10] Bộ Khoa học và Công nghệ, TCVN 9684:2013 (ISO 11027:1993), Hạt tiêu và nhựa dầu hạt tiêu - Xác định hàm lượng piperin - Phương pháp sắc kí lỏng hiệu năng cao. Hà Nội, 2013.

[11] Bộ Khoa học và Công nghệ, TCVN 9683:2013 (ISO 5564:1982), Hạt tiêu đen và hạt tiêu trắng nguyên hạt hoặc dạng bột - Xác định hàm lượng piperin - Phương pháp đo quang phổ. Hà Nội, 2013.

[12] N. L. K. Phụng, N. T. H. Nhung, N. T. K. Tiền, N. N. Phương, L. M. Tuấn, and B. Q. Minh, “Xác định hàm lượng Piperin trong hồ tiêu ở tỉnh Kon Tum bằng phương pháp quang phổ hấp thụ phân tử UV-Vis,” Bản B của Tạp chí Khoa học và Công nghệ Việt Nam, Tập. 64, Số 1, 2022.

[13] A. Khound, P. C. Barua, B. Saud, A. Saikia, and S. Kumar, “Piperine content variation in different Piper longum germplasms of North East India determined through RP-HPLC method”, J. Appl. Nat. Sci., vol. 9, no. 2, pp. 960-965, 2017.

[14] M. Chatterjee, S. Chatterjee, and I. Chandra, “In vitro regeneration of Piper longum L. and comparative RP-HPLC analysis of piperine production of in vitro and in vivo grown plants”, Plant Cell Tissue Organ Cult., vol. 149, pp. 205-212, 2022.

[15] A. A. Rajopadhye, T. P. Namjoshi, and A. S. Upadhye, “Rapid validated HPTLC method for estimation of piperine and piperlongumine in root of Piper longum extract and its commercial formulation”, Rev. Bras. Farmacogn., vol. 22, no. 6, pp. 1355-1361, 2012.

[16] K. B. Bodiwala, J. Kataria, and J. Dave, “HPTLC method to support formulation development and quality control of the tablets prepared from fruit extracts of Piper longum”, Nat. Prod. Res., vol. 40, no. 2, pp. 481-489, 2026.