Nghiên cứu đặc điểm thực vật học và thành phần hóa học cây Gai đầu răng to (Triumfetta grandidens, Malvaceae)

Phan Nguyễn Phương Thảo; Huỳnh Thị Thu Trang; Trần Quế Ngân; Chu Thị Quỳnh Nga; Hoàng Thị Thuý Hằng; Phạm Đào Hiệp Thông; Bùi Quang Minh; Đỗ Thị Hồng Tươi; Huỳnh Lời

doi:10.59294/HIUJS2026031

Từ khóa:

Gai đầu răng to, đặc điểm thực vật, thành phần hóa học

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Trong những năm gần đây, việc khai thác và nghiên cứu các hoạt chất tự nhiên có nguồn gốc từ dược liệu đang được quan tâm nhằm làm sáng tỏ cơ sở khoa học của y học cổ truyền. Trong đó, Gai đầu răng to (Triumfetta grandidens Hance., họ Malvaceae,) là loài được sử dụng với công dụng tiêu viêm, giải độc và làm lành vết thương, song đến nay chưa có nghiên cứu khoa học nào về đặc điểm thực vật học và thành phần hóa học của loài này. Mục tiêu: Mục tiêu của nghiên cứu này là khảo sát thực vật học và xác định thành phần hóa học của cây Gai đầu răng to. Nguyên liệu và phương pháp: Đặc điểm thực vật được khảo sát bằng quan sát hình thái và đặc điểm vi phẫu. Thành phần hóa học được xác định sơ bộ, sắc ký lớp mỏng và xác định polyphenol toàn phần. Kết quả: Các đặc điểm thực vật được mô tả chi tiết. Cao chiết Gai đầu răng to chứa nhóm hợp chất polyphenol, flavonoid, tanin, coumarin, chất nhầy và anthranoid. Hàm lượng polyphenol toàn phần là 25.50 mg GAE/g cao. Kết luận: Đặc điểm thực vật và thành phần hóa học của Triumfetta grandidens được khảo sát thành công. Nghiên cứu này là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo về cây Triumfetta grandidens.

Abstract

Background: In recent years, the extraction and investigation of natural bioactive compounds derived from medicinal plants have garnered significant attention to elucidate the scientific basis of traditional medicine. Among these, Triumfetta grandidens Hance (family Malvaceae) is a species traditionally used for its antiinflammatory, detoxifying, and wound-healing properties; however, to date, no scientific studies have been conducted on the botanical characteristics and chemical composition of this species. Materials and methods: Materials were collected in Da Nang in November 2024. Botanical characteristics were investigated by morphological observation and microscopic characteristics. Chemical composition was preliminarily determined by thin-layer chromatography and total polyphenol determination. Results: Botanical characteristics were described in detail. Triumfetta grandidens extract contains polyphenols, flavonoids, tannins, coumarins, mucilages, and anthranoids. The total polyphenol content is 25.50 mg GAE/1g extract. Conclusion: The botanical characteristics and chemical composition of Triumfetta grandidens were successfully investigated. This study is the basis for further studies on Triumfetta grandidens.

Tài liệu tham khảo

[1] A. Akinsola and A. Oluwafemi, "Phytochemical screening, proximate and mineral constituents of Triumfetta rhomboidea leaves and roots," International Journal of Research and Innovation in Applied Science, vol. 8, no. 5, pp. 86-92, 2023.

[2] N. Kendre and P. Wakte, "Triumfetta rhomboidea: A review on its phytochemical and pharmacological profile," International Journal of Pharmaceutical Sciences and Research, vol. 13, no. 9, pp. 3458-3464, 2022.

[3] J. Y. Jang et al., "Nematicidal activities of 4- Quinolone alkaloids isolated from the aerial part of Triumfetta grandidens against Meloidogyne incognita," Journal of Agricultural and Food Chemistry, vol. 63, no. 1, pp. 68-74, 2015/01/14 2015.

[4] T. A. Sprague and J. Hutchinson, "The Triumfettas of Africa," Botanical Journal of the Linnean Society, vol. 39, no. 271, pp. 231-276, 1909.

[5] K. K. Lay, "The American species of Triumfetta L.," Annals of the Missouri Botanical Garden, vol. 37, no. 3, pp. 315-395, 1950.

[6] T. T. Đẹp, N. T. T. Hằng, N. T. T. Ngân, L. H. M. Trang, Thực vật dược, Nhà xuất bản Giáo dục, 2007.

[7] N. V. Thân, Kiểm nghiệm dược liệu bằng phương pháp hiển vi, Khoa học và kỹ thuật, Hà Nội, 2003.

[8] Bộ Y tế, "Dược điển Việt Nam V," vol. Tập 1, ed. Nhà xuất bản Y học: Bộ Y tế, 2017, pp. 203-204.

[9] T. Hùng, Phương pháp nghiên cứu dược liệu, Bộ môn Dược liệu, Trường Dược, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, 2018.

[10] M. M. Tosif et al., "A comprehensive review on plant-derived mucilage: Characterization, functional properties, applications, and its utilization for nanocarrier fabrication," (in Eng), Polymers (Basel), vol. 13, no. 7, Mar 28 2021.