Đặc điểm thực vật và mã vạch ADN của loài Thanh táo-Justicia gendarussa Burm.f., họ Ô rô (Acanthaceae)

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Cây Thanh táo có nhiều tác dụng dược lý như ngăn ngừa tiểu đường, chống oxy hóa, giảm đau, kháng khuẩn, chống ung thư, bảo vệ gan và điều hòa miễn dịch, nhưng có ít tài liệu nghiên cứu chi tiết về thực vật học, đặc biệt về giải phẫu đã được công bố. Mục tiêu của nghiên cứu: Khảo sát đặc điểm hình thái, vi học, mã vạch ADN giúp nhận diện loài Thanh táo. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Loài Thanh táo tươi thu hái ở Thành phố Hồ Chí Minh được khảo sát đặc điểm hình thái, giải phẫu, bột dược liệu và trình tự gen matK. Kết quả: Loài Thanh táo được xác định tên khoa học là Justicia gendarussa Burm.f. dựa trên hình thái và mã vạch ADN, kèm dữ liệu giải phẫu và bột dược liệu. Thanh táo là cây bụi nhỏ; lá thuôn dài; tràng hoa chia môi 2/3, màu trắng, có đốm hồng tím; 2 nhị. Kết quả phân tích trình tự 1 phần gen matK cho thấy tỉ lệ tương đồng là 99.85%. Vi phẫu thân, lá và bột dược liệu có lông che chở 2 - 3 tế bào, bào thạch, lông tiết chân ngắn 1 tế bào, đầu 2 tế bào. Kết luận: Các đặc điểm thực vật và mã vạch ADN được nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở dữ liệu giúp nhận dạng chính xác loài Thanh táo và kiểm nghiệm dược liệu.

Abstract

Background: The Willow - leaved Justicia plant (Justicia gendarussa) exhibits a wide range of pharmacological activities, including antidiabetic, antioxidant, antinociceptive, antimicrobial, anticancer, hepatoprotective, and immunomodulatory properties. However, there have not many detailed studies on botanical characteristics, especially anatomical characteristics. Objectives: The morphological and anatomical characteristics, as well as DNA barcodes, of Willow - leaved Justicia were investigated for plant identification in this research. Materials and methods: Morphological and anatomical characteristics, the composition of used parts powder and the DNA barcode on the matK region of willow - leaved Justicia fresh plants in Ho Chi Minh City are analysed, photographed, and described. Results: Willow - leaved Justicia was identified as Justicia gendarussa Burm.f. based on morphological characteristics, DNA barcode, and data of anatomy and traditional powder. Morphological characteristics: Subshrubs, narrowly lanceolate leaf blade, 2 - lipped 2/3 white corolla with violet dots, 2 stamens. The results of partial sequence analysis of the matK gene show that the research sample belongs to the species Justicia gendarussa with a similarity rate of 99.85%. Anatomy characteristics and traditional powder: multicellular trichomes (2 - 3 cells), glandular trichome with a one - celled stalk and a two - celled head, cystoliths. Conclusions: The study confirmed the scientific name of “Willow - leaved Justicia” is Justicia gendarussa Burm.f. Acanthaceae.