Khảo sát đặc điểm thực vật và mã vạch ADN của cây Sachi (Plukenetia volubilis L.) - họ Euphorbiaceae

Từ Hoàng Thương; Mang Thị Hồng Cúc; Nguyễn Thị Mẫu

doi:10.59294/HIUJS2026032

Từ khóa:

Sachi, Plukenetia volubilis, đặc điểm thực vật, mã vạch ADN, ITS2

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Cây Sachi (Plukenetia volubilis L.) có nguồn gốc từ rừng rậm Amazon, phổ biến nhất là ở Peru, cây có giá trị dinh dưỡng cao. Tuy nhiên, chưa có nhiều nghiên cứu về cấu trúc vi học, bột dược liệu và dữ liệu về mã vạch ADN của loài cây này. Mục tiêu: Khảo sát đặc điểm thực vật và mã vạch ADN của cây Sachi Plukenetia volubilis L.. Đối tượng và phương pháp: Mẫu cây Sachi thu tại vườn dược liệu Trường Đại học Công nghệ Miền Đông tháng 5/2024 được phân tích, mô tả các đặc điểm hình thái và giải phẫu đồng thời phân tích ADN vùng ITS. Kết quả: Định danh được mẫu cây Sachi trong nghiên cứu là loài Plukenetia volubilis L. thuộc họ Euphorbiaceae dựa vào đặc điểm hình thái, cấu tạo giải phẫu và kết quả phân tích mã vạch ADN; kết quả soi bột dược liệu mẫu cây Sachi có các cấu tử: Mảnh mô mềm, mạch xoắn, mạch vạch, tinh thể canxi oxalat hình cầu gai, khí khổng, lông che chở. Kết luận: Nghiên cứu góp phần định danh chính xác loài Sachi Plukenetia volubilis L. và cung cấp dữ liệu phục vụ cho việc nhận dạng, kiểm nghiệm trong các nghiên cứu tiếp theo.

Abstract

Background: Sacha inchi (Plukenetia volubilis L.), a species originating from the Amazon rainforest and widely cultivated in Peru, is well recognized for its high nutritional and medicinal value. However, comprehensive studies on microscopic anatomy and the microscopic characteristics of powdered drugs remain limited. Objective: This study aims to examine the botanical characteristics and conduct DNA barcoding of Plukenetia volubilis to support accurate species authentication. Materials and methods: Sacha inchi samples were collected from the Medicinal Plant Garden of Mien Dong Innovative Technology University in May 2024. Morphological description and anatomical examination were carried out following standard botanical procedures. Powder microscopy was performed to observe diagnostic constituents. DNA barcoding was conducted using the ITS2 region. Results: Based on morphological traits, anatomical structures, and ITS2 DNA sequence analysis, the collected specimen was identified as Plukenetia volubilis L., belonging to the family Euphorbiaceae. Powder microscopy revealed characteristic components, including parenchyma fragments, spiral vessels, scalariform vessels, spherical - spiny calcium oxalate crystals, stomata, and non-glandular hairs. Conclusion: The study contributes to the accurate identification of Plukenetia volubilis L. and provides data to support species identification and quality control in subsequent studies.

Tài liệu tham khảo

[1] N.A. R. M. Rodzi and L.K. Lee, “Sacha Inchi (Plukenetia volubilis L.): recent insight on phytochemistry, pharmacology, organoleptic, safety and toxicity perspectives,” Heliyon, vol.8, no.9, e10572, 2022. DOI: 10.1016/j.heliyon.2022.e10572.

[2] L. Ai et al., “The application prospects of sacha inchi (Plukenetia volubilis Linneo) in rheumatoid arthritis,” Frontiers in Pharmacology, vol.15, Art.No.1481272, Oct.2024. DOI: 10.3389/fphar.2024.1481272.

[3] D.M. Cárdenas, L.J.Gómez Rave and J.A. Soto, “Biological Activity of Sacha Inchi (Plukenetia volubilis Linneo) and Potential Uses in Human Health: A Review,” Food Technol Biotechnol, vol.59, no.3, pp 253 - 266, 2021. DOI: 10.17113/ftb.59.03.21.6683.

[4] G.S. Redjeki, A. F. Hulwana, R. N. Aulia, I.Maya, A. Y. Chaerunisaa and S.Sriwidodo, “Sacha Inchi (Plukenetia volubilis): Potential bioactivity, extraction methods, and microencapsulation techniques,” Journal of Natural Product Research, vol 30, no.1, p.160, Jan.2025. https://doi.org/10.3390/molecules30010160.

[5] T.T. Đẹp, Thực vật dược, Hà Nội, Việt Nam: NXB Giáo dục Việt Nam, 2011.

[6] N. Bá, Hình thái học thực vật, Hà Nội, Việt Nam: NXB Giáo dục, 2007.

[7] Bộ Y tế, Dược điển Việt Nam, tập V, Hà Nội, Việt Nam: NXB Y học, 2017, Phụ lục 12.18.

[8] J. J. Doyle and J. L. Doyle, "A rapid ADN isolation procedure for small quantities of fresh leaf tissue," Phytochemical Bulletin, vol. 19, no. 1, pp. 11-15, 1987.

[9] N. Kodahl and M. Sørensen, “Sacha inchi (Plukenetia volubilis L.) is an underutilized crop with a great potential,” Agronomy, vol.11, no.1066, 2021. https://doi.org/10.3390/agronomy11061066

[10] W. M. Cardinal-McTeague, K. J. Wurdack, E. M. Sigel, and L. J. Gillespie, "Seed size evolution and biogeography of Plukenetia (Euphorbiaceae), a pantropical genus with traditionally cultivated oilseed species," BMC Evol. Biol., vol. 19, no. 29, pp. 1-25, Jan. 2019. DOI: 10.1186/s12862-018- 1308-9.

[11] L. J. Gillespie, "A synopsis of Neotropical Plukenetia (Euphorbiaceae) including two new species," Syst. Bot., vol. 18, no. 4, pp. 575-592, Oct. 1993.

[12] R. W. Bussmann, C. Téllez, and A. Glenn, “Plukenetia huayllabambana sp.nov. (Euphorbiaceae) from the upper Amazon of Peru,” Nordic Journal of Botany, vol.27, no.4, pp.313 - 315, 2009. DOI: 10.1111/j.1756-1051.2009.00460.x

DOI: https://doi.org/10.1111/j.1756-1051.2009.00460.x

[13] S. Villanueva-Corrales, C. García-Botero, F. Garcés-Cardona, V. Ramírez-Ríos, D. F. VillanuevaMejía, and J. C. Álvarez, “ The complete chloroplast genome of Plukenetia volubilis provides insights into the organelle inheritance,” Scientific Reports, vol. 12, Art. no. 667060, 2021. DOI: 10.3389/fpls.2021.667060

[14] S. Chen et al., "Validation of the ITS2 Region as a Novel ADN Barcode for Identifying Medicinal Plant Species," PLoS ONE, vol. 5, no. 1, art. no. e8613, Jan. 2010. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0008613