Phát hiện sớm carcinôm tuyến cổ tử cung bằng PapSmear: Những thách thức và giải pháp

Mai Thị Kim Hạnh; Đỗ Thị Thương Thương

doi:10.59294/HIUJS2026052

Từ khóa:

tế bào học, carcinôm tuyến, HPV sơ cấp, Bethesda 2014, quản lý chất lượng

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Carcinôm tuyến cổ tử cung (EAC) đang gia tăng tỷ trọng và độ phức tạp trong chẩn đoán, đặt ra những thách thức lớn cho các chương trình tầm soát quốc gia. Mục tiêu nghiên cứu: Phân tích các thách thức khách quan về giải phẫu, hạn chế của xét nghiệm HPV và đề xuất giải pháp qua quy trình quản lý chất lượng 3 giai đoạn. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu tổng quan hệ thống dữ liệu dịch tễ toàn cầu (GLOBOCAN 2022), các yêu cầu về chất lượng và năng lực đánh giá phòng xét nghiệm theo tiêu chí

ISO 15189:2022, đồng thời phân tích y văn về sai số chẩn đoán tế bào học giai đoạn 2011 - 2025. Kết quả: EAC chiếm tới 29.1% tổng số ung thư cổ tử cung. Xét nghiệm HPV sơ cấp bộc lộ khoảng trống lớn khi 20 - 25% ca EAC không liên quan HPV. Âm tính giả do sai số lấy mẫu chiếm 45% vì vị trí tổn thương nằm sâu, sai số diễn giải chiếm 45%, và sai số do sàng lọc chiếm 10%. Kết luận: Việc chuẩn hóa tiêu chuẩn mẫu đạt và nâng cao kỹ năng chẩn đoán hình thái tế bào học carcinôm tuyến cùng với chuẩn hóa nghiêm ngặt quy trình quản lý chất lượng xét nghiệm là giải pháp then chốt để giảm tỷ lệ tử vong do EAC tại Việt Nam.

Abstract

Background: Cervical adenocarcinoma (EAC) is increasing in both proportion and diagnostic complexity, posing significant challenges to national screening programs. Objectives: To analyze objective anatomical challenges and the limitations of HPV testing, and to propose solutions through a three-stage quality management process. Materials and Methods: A systematic review of global epidemiological data (GLOBOCAN 2022), laboratory quality management requirements according to ISO 15189:2022, and an analysis of medical literature regarding cytological diagnostic errors between 2011 and 2025. Results: EAC accounts for up to 29.1% of all cervical cancer cases. Primary HPV testing reveals a significant gap, as 20 - 25% of EAC cases are HPV-independent. False-negative results due to sampling errors account for 45% because of deep-seated lesions; interpretation errors contribute 45%, and screening errors account for 10%. Conclusion: Standardizing specimen adequacy criteria, enhancing cytomorphological diagnostic skills for glandular malignancy, and strictly implementing laboratory quality management protocols are key solutions to reducing EAC mortality in Vietnam.

Tài liệu tham khảo

[1] International Agency for Research on Cancer (IARC), “Global Cancer Observatory,” Cancer TODAY: Globocan 2022 (version 1.1). Accessed: Mar. 04, 2026. [Online]. Available: https://gco.iarc.fr/en.

[2] Australian Institute of Health and Welfare (AIHW), “Cervical screening in Australia 2012- 2013,” 2015.

[3] W. Wang, E. Arcà, A. Sinha, K. Hartl, N. Houwing, and S. Kothari, “Cervical cancer screening guidelines and screening practices in 11 countries: A systematic literature review,” Prev. Med. Rep., vol. 28, Aug. 2022, doi: 10.1016/j.pmedr.2022.101813.

[4] J. Pulkkinen, “Atypical Endocervical Cells in Pap Smears Diagnostic Challenges and the Role of HPV Primary Screening,” 2023.

[5] Bộ Y tế, “Quyết định 3792/QĐ-BYT. Hướng dẫn dự phòng và kiểm soát ung thư cổ tử cung,” 2024.

[6] S. Mancini et al., “Incidence and survival trends of cervical adenocarcinoma in Italy: Cytology screening has become more effective in downstaging the disease but not in detecting its precursors,” Int. J. Cancer, vol. 140, no. 1, pp. 247- 248, Jan. 2017, doi: 10.1002/ijc.30435.

[7] International Organization for Standardization, “ISO 15189:2022 - ISO 15189 - Medical laboratories - Requirements for quality and competence.” Accessed: Mar. 04, 2026. [Online]. Available: https://www.iso.org/standard/76677.html

[8] P. F. Schnatz, M. Guile, D. M. OʼSullivan, and J. I. Sorosky, “Clinical Significance of Atypical Glandular Cells on Cervical Cytology,” Obstetrics & Gynecology, vol. 107, no. 3, pp. 701-708, Mar. 2006, doi: 10.1097/01.AOG.0000202401.29145.68.

[9] M. Lin et al., “False-negative Papanicolaou tests in women with biopsy-proven invasive endocervical adenocarcinoma/adenocarcinoma in situ: a retrospective analysis with assessment of interobserver agreement,” J. Am. Soc. Cytopathol., vol. 11, no. 1, pp. 3-12, Jan. 2022, doi: 10.1016/ J.JASC.2021.08.001.

[10] M. K. Kim, Y. K. Lee, S. R. Hong, and K. T. Lim, “Clinicopathological significance of atypical glandular cells on cervicovaginal Pap smears,” Diagn. Cytopathol., vol. 45, no. 10, pp. 867-872, Oct. 2017, doi: 10.1002/DC.23777.

[11] L. H. Lin, M. N. Koloori, T. C. Brandler, and A. Simsir, “Role of High-Risk HPV Testing in Papanicolaou Tests With Atypical Glandular Cells With and Without Concurrent Squamous Cell Abnormalities,” Am. J. Clin. Pathol., vol. 158, no. 5, pp. 626-631, Nov. 2022, doi: 10.1093/ajcp/aqac097.

[12] K. R. Lee, L. J. Minter, and S. R. Granter, “ Papanicolaou smear sensitivity for adenocarcinoma in situ of the cervix: A study of 34 cases,” Am. J. Clin. Pathol., vol. 107, no. 1, pp. 30-35, 1997, doi: 10.1093/AJCP/107.1.30.

[13] A. Fernandes, D. Viveros-Carreño, J. Hoegl, M. Ávila, and R. Pareja, “Human papillomavirusindependent cervical cancer,” Jan. 01, 2022, NLM (Medline). doi: 10.1136/ijgc-2021-003014.

[14] D. B. Novotny, S. J. Maygarden, D. E. Johnson, and W. J. Frable, “Tubal metaplasia: A frequent potential pitfall in the cytologic diagnosis of endocervical glandular dysplasia on cervical smears,” Acta Cytol., vol. 36, no. 1, pp. 1-10, 1992.