Tương quan giữa MMSE và Nhớ lại ngay ở người bệnh có than phiền trí nhớ

Đỗ Thanh Liêm; Phan Thị Lưu; Phạm Hồng Đức; Trương Thị Huyền; Dương Thị Thu Hằng; Trần Công Thắng; Phạm Huy Hùng

doi:10.59294/HIUJS2026049

Từ khóa:

sa sút trí tuệ, MMSE, Trắc nghiệm Nhớ lại ngay, tương quan, VnCA

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Người bệnh đến khám trí nhớ thường được đánh giá bằng bộ trắc nghiệm thần kinh nhận thức VnCA, trong đó MMSE phản ánh chức năng nhận thức toàn diện, còn Trắc nghiệm Nhớ lại ngay đánh giá khả năng mã hóa và học thông tin mới. Tuy nhiên, mối liên quan giữa hai trắc nghiệm này tại Việt Nam chưa được khảo sát đầy đủ. Mục tiêu: Mô tả điểm MMSE và Trắc nghiệm Nhớ lại ngay theo đặc điểm nhân khẩu học; xác định mối tương quan giữa hai trắc nghiệm này ở nhóm không sa sút trí tuệ và sa sút trí tuệ, đồng thời phân tích mối tương quan theo các giai đoạn sa sút trí tuệ. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu hồi cứu mô tả trên 489 hồ sơ người bệnh ≥ 40 tuổi tại Đơn vị Trí nhớ và Sa sút trí tuệ, Bệnh viện 30-4. Người bệnh được đánh giá bằng bộ VnCA và phân loại chẩn đoán theo tiêu chuẩn lâm sàng. Tương quan Spearman được sử dụng trong phân tích.

Kết quả: Điểm Nhớ lại ngay thấp hơn có ý nghĩa ở nhóm sa sút trí tuệ (p < 0.001). Tương quan giữa MMSE và Nhớ lạ i ngay yếu, không có ý nghĩa ở nhóm không sa sút trí tuệ (r = 0.12; p = 0.123), nhưng mạnh ở nhóm sa sút trí tuệ (r = 0.72; p < 0.001). Theo giai đoạn, tương quan duy trì mức trung bình: nhẹ r = 0.41; trung bình r = 0.36; nặng r = 0.38. Kết luận: Mối tương quan giữa MMSE và Trắc nghiệm Nhớ lại ngay rõ rệt hơn khi sa sút trí tuệ đã hình thành, cho thấy trắc nghiệm này có giá trị hỗ trợ đánh giá suy giảm trí nhớ và phân tầng mức độ bệnh.

Abstract

Background: Patients presenting with memory complaints are commonly assessed using the Vietnamese Neurocognitive Assessment battery (VnCA), in which the MMSE reflects global cognitive function and the Immediate Recall test assesses the ability to encode and learn new information. However, the relationship between these two tests in Vietnam has not been fully investigated. Objectives: To describe MMSE and Immediate Recall scores according to demographic characteristics, and to determine the correlation between these two tests according to dementia status and dementia stages. Materials and Methods: This retrospective descriptive study included 489 medical records of patients aged ≥ 40 years at the Memory and Dementia Unit, 30-4 Hospital. Patients were assessed using the VnCA battery and classified according to clinical diagnosis. Spearman's correlation was used for analysis. Results: Immediate Recall scores were significantly lower in the dementia group (p < 0.001). The correlation between MMSE and Immediate Recall was weak and not statistically significant in the non-dementia group (r = 0.12; p = 0.123), but strong in the dementia group (r = 0.72; p < 0.001). Across dementia stages, correlations remained moderate: mild r = 0.41, moderate r = 0.36, and severe r = 0.38. Conclusion: The correlation between MMSE and Immediate Recall becomes more evident once dementia is established, suggesting that the Immediate Recall test is useful for assessing memory impairment and supporting disease severity stratification.

Tài liệu tham khảo

[1] G. Livingston, J. Huntley, A. Sommerlad, et al., “Dementia prevention, intervention, and care: 2020 report of the Lancet Commission”, The Lancet, vol. 396, no. 10248, pp. 413-446, 2020, doi: 10.1016/S0140-6736(20)30367-6.

[2] B. Dubois, et al., “Alzheimer's disease”, The Lancet, vol. 397, no. 10284, pp. 1577-1590, 2021, doi: 10.1016/S0140-6736(20)32205-4.

[3] C. R. Jack, D. A. Bennett, K. Blennow, et al., “NIAAA Research Framework: Toward a biological definition of Alzheimer's disease”, Alzheimer's & Dementia, vol. 14, no. 4, pp. 535-562, 2018, doi: 10.1016/j.jalz.2018.02.018.

[4] M. F. Folstein, S. E. Folstein, và P. R. McHugh, “Mini-Mental State: A practical method for grading the cognitive state of patients for the clinician”, Journal of Psychiatric Research, vol. 12, no. 3, pp. 189-198, 1975, doi: 10.1016/0022-3956(75)90026-6.

[5] J. C. Morris, A. Heyman, R. C. Mohs, et al., “The Consortium to Establish a Registry for Alzheimer's D i s e a s e ( C E R A D ) . P a r t I . C l i n i c a l a n d neuropsychological assessment of Alzheimer's disease”, Neurology, vol. 39, no. 9, pp. 1159-1165, 1989, doi: 10.1212/WNL.39.9.1159.

[6] N. T. T. Truc, Đ. T. Liem, T. C. Thang, et al., “Normative data for Vietnamese population: Effects of age, education, and sex on test performance”, Journal of the International Neuropsychological Society, 2025, doi: 10.1017/S1355617725101100.

[7] T. L. Giang, “Population ageing in Vietnam: Issues and policy implications”, Asian Population Studies, vol. 6, no. 1, pp. 17-36, 2010, doi: 10.1080/ 17441731003603577.

[8] American Psychiatric Association, Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM- 5). American Psychiatric Publishing, 2013. doi: 10.1176/appi.books.9780890425596.

[9] R. A. Fisher, “On the probable error of a coefficient of correlation deduced from a small sample”, Metron, vol. 1, pp. 3-32, 1921.

[10] S. B. Hulley, S. R. Cummings, W. S. Browner, et al., Designing Clinical Research, 4th a.b. Lippincott Williams & Wilkins, 2013.

[11] D. G. Bonett and T. A. Wright, “Sample size requirements for estimating Pearson, Kendall and Spearman correlations”, Psychometrika, vol 65, No. 1, pp. 23-28, 2000, doi: 10.1007/BF02294183.

[12] C. M. Long, H. T. K. Thanh, và T. K. Toàn, “Giá trị của trắc nghiệm đánh giá trạng thái tâm thần tối thiểu (MMSE) trong sàng lọc sa sút trí tuệ ở người cao tuổi tại cộng đồng”, Tạp chí Nghiên cứu Y học, tập 149, Số 1, tr. 227-234, 2022, doi: 10.52852/tcncyh.v149i1.525.

[13] Y. Stern, “Cognitive reserve in ageing and Alzheimer's disease”, The Lancet Neurology, vol. 11, No. 11, pp. 1006-1012, 2012, doi: 10.1016/S1474- 4422(12)70191-6.

[14] T. N. Tombaugh and N. J. McIntyre, “The MiniMental State Examination: A comprehensive review”, Journal of the American Geriatrics Society, vol. 40, no. 9, pp. 922-935, 1992, doi: 10.1111/j.1532 -5415.1992.tb01992.x.

[15] A. J. Mitchell, “A meta-analysis of the accuracy of the Mini-Mental State Examination in the detection of dementia and mild cognitive impairment”, Journal of Psychiatric Research, vol. 43, no. 4, pp. 411-431, 2009, doi: 10.1016/j.jpsychires.2008.04.014.

[16] K. A. Welsh, N. Butters, R. C. Mohs, et al., “The Consortium to Establish a Registry for Alzheimer's Disease (CERAD): Part V. A normative study of the neuropsychological battery”, Neurology, vol. 44, no. 4, pp. 609-614, 1994, doi: 10.1212/WNL.44.4.609.

[17] M. W. Bondi, E. C. Edmonds, A. J. Jak, et al., “Neuropsychological criteria for mild cognitive impairment improves diagnostic precision”, Neurology, vol. 89, no. 3, pp. 1-10, 2017, doi: 10.1212/WNL.0000000000004053.