Tỉ lệ nhiễm Candida spp. và yếu tố liên quan ở bệnh nhân lao phổi tại Bệnh viện Phổi Đắk Lắk
Các tác giả
DOI: https://doi.org/10.59294/HIUJS2026084Từ khóa:
lao phổi, Candida spp., Bệnh viện Phổi Đắk LắkTóm tắt
Đặt vấn đề: Nhiễm nấm Candida là một trong những nhiễm trùng cơ hội thường gặp ở bệnh nhân lao phổi, đặc biệt khi hệ miễn dịch suy giảm trong quá trình điều trị. Mục tiêu nghiên cứu: Nghiên cứu này nhằm xác định tỷ lệ nhiễm Candida và một số yếu tố liên quan ở bệnh nhân lao phổi tại Bệnh viện Phổi Đắk Lắk năm 2025. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu được thực hiện theo thiết kế cắt ngang mô tả trên 323 bệnh nhân lao phổi đang điều trị trong giai đoạn từ tháng 7 đến tháng 10 năm 2025. Mẫu đờm được thu thập theo quy trình chuẩn, sau đó nhuộm Gram và quan sát dưới kính hiển vi để phát hiện sự hiện diện của nấm Candida dựa trên đặc điểm hình thái của tế bào. Dữ liệu được thu thập từ hồ sơ bệnh án và xử lý bằng phần mềm thống kê để xác định mối liên quan với các yếu tố nguy cơ. Kết quả: Trong 323 mẫu đờm được khảo sát, có 31.9 phần trăm bệnh nhân bị nhiễm Candida spp.. Phân tích hồi quy logistic cho thấy yếu tố giai đoạn điều trị có mối liên độc lập với tình trạng nhiễm Candida. Kết luận: Kết quả nghiên cứu cho thấy nhiễm Candida xuất hiện với tỷ lệ tương đối cao ở bệnh nhân lao phổi và việc phát hiện sớm thông qua phương pháp nhuộm Gram có thể hỗ trợ định hướng chẩn đoán và theo dõi điều trị.
Abstract
Background: Candida infection is a common opportunistic infection in patients with pulmonary tuberculosis, particularly in the context of immunosuppressionduring treatment. Objectives: This study aimed to determine the prevalence of Candida infection and identify associated factors among patients with pulmonary tuberculosis at Dak Lak Lung Hospital in 2025. Methods: A cross-sectional descriptive study was conducted on 323 pulmonary tuberculosis patients undergoing treatment from July to October 2025. Sputum samples were collected following standard procedures, then subjected to Gram staining and examined microscopically to detect the presence of Candida spp. based on cellular morphology. Data were obtained from medical records and analyzed using statistical software to assess associations with potential risk factors. Results: Among the 323 sputum samples analyzed, 31.9% of patients were found to have Candida spp. Logistic regression analysis indicated that the treatment phase was independently associated with Candida infection. Conclusions: The findings demonstrate that Candida infection occurs with a relatively high prevalence among patients with pulmonary tuberculosis. Early detection using Gram staining may help guide diagnosis and support treatment monitoring.
Tài liệu tham khảo
[1] R Cioboata et al, "Coinfections in Tuberculosis in Low- and Middle-Income Countries: Epidemiology, Clinical Implications, Diagnostic Challenges, and Management Strategies-A Narrative Review", Journal of Clinical Medicine, vol. 14, no. 7, p. 2154, Jan 2025, doi: 10.3390/jcm14072154.
[2] M Hosseini, A Shakerimoghaddam, M Ghazalibina, and A. Khaledi,, "Aspergillus coinfection among patients with pulmonary tuberculosis in Asia and Africa countries; A systematic review and meta-analysis of cross-sectional studies", Microbial Pathogenesis, doi: 10.1016/j.micpath.2020.104018.
[3] M Hadadi‐Fishani, A Shakerimoghaddam, and A Khaledi, "Candida coinfection among patients with pulmonary tuberculosis in Asia and Africa; A systematic review and meta-analysis of cross-sectional studies", Microbial Pathogenesis, vol. 139, no. 103898, 2020, doi: 10.1016/j.micpath.2019.103898.
[4] Nongrum S, et al, "A Study about Co-Infection of Fungal Pathogens in Active Tuberculosis Patients", Mymensingh Med J, vol. 28,no. 4, p. 920-924, Oct 2019. [Online]. Available: https://www.ncbi.nlm.nih.gov/pubmed/31599261.
[5] Schwartin VM, Skinner CE, "Candida in sputum of patients with Tuberculosis", Bact Rev, vol. 11, no. 349, p. 55, 1948.
[6] H. Fukuyama, S. Yamashiro, K. Kinjo, H. Tamaki, and T. Kishaba, "Validation of sputum Gram stain for treatment of community-acquired pneumonia and healthcare-associated pneumonia: a prospective observational study" BMC infectious diseases, vol. 14, no. 1, p. 534, 2014.
[7] K. Pendleton, G. Huffnagle, and R. Dickson, "The significance of Candida in the human respiratory tract: our evolving understanding. Pathog Dis 75: ftx029," ed, 2017.
[8] Bộ Y tế, Quyết định về việc ban hành bộ tiêu chí chất lượng Bệnh Viện Việt Nam, 2016.
[9] T. T. Hương, Đ. T. T. Dung, "Kiến thức của người bệnh lao điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Đa Khoa Thành Phố Thái Bình" , Tạp chí Y học Việt Nam, tập 515, số 2, tr. 268, 2022.
[10] N. T. H. Thu và cộng sự, "Kết quả điều trị của người bệnh lao phổi mới AFB (+) tại Bệnh viện 71 Trung Ương giai đoạn 2019-2020" , Tạp chí Khoa học Nghiên cứu Sức khỏe và Phát triển, tập 06, số 06, tr. 70, 2020.
[11] N. T. M. Hạnh và cộng sự, "Nghiên cứu yếu tố dịch tễ, đặc điểm lâm sàng, cận lâm sàng của bệnh nhân lao phổi kháng Rifampicin tại bệnh viện lao và bệnh phổi Cần Thơ", Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, số. 72, tr. 140, 2024.
[12] Arunima Lall, et al., "Comorbidity and Tuberculosis: A Study of Prevalence and Impact on Disease Progression", Original Reasearch, vol. 13, no. 6, p. 348, 2024.
[13] N. Đ. Hạnh và cộng sự, "Chi phí điều trị nội trú của người bệnh lao kháng thuốc tại Bệnh viện Phổi Trung Ương năm 2024" Tạp chí y học Cộng Đồng, tập 66, số 8, tr. 144-150, 2025.
[14] L. T. Luyến và cộng sự, "Nghiên cứu một số đặc điểm của vi khuẩn lao ở bệnh nhân lao phổi mới và lao phổi tái trị được chỉ định điều trị bằng thuốc chống lao hàng một", Tạp chí Khoa học Công Nghệ Việt Nam, tập 60, số 7, tr. 3, 2018.
[15] Kavitha Y, et al, "Association of Candida and its antifungal susceptibility pattern in patients with pulmonary tuberculosis", Original Research Article, vol. 3, no. 3, p. 126-128, 2017.
[16] Sani F M, et al, " Spectrum of Pulmonary Fungal Pathogens, Associated Risk Factors, and Anti‑fungal Susceptibility Pattern among Persons with Presumptive Tuberculosis at Gombe, Nigeria", Int J Mycobacteriol vol. 9, no. 9, p. 144-149, 2020.
[17] Kali A., et al, "Prevalence of Candida co-infection in patients with pulmonary tuberculosis”, The Australasian medical journal, vol. 6, no. 8, p. 387-391, 2013.
[18] I Agulló-Ros, I Moreno-Iruela, M Domínguez, J C Gómez-Villamandos, and M A Risalde, "Immunopathogenesis of tuberculosis: cellular mechanisms and immune modulation", vol. 57, 2026, doi: 10.1186/s13567-025-01670-1.21.
[19] G Mori, M Morrison, and A Blumenthal, "Microbiome-immune interactions in tuberculosis", PLoS Pathog, vol. 17, no. 4, p. e1009377, 2021, doi: 10.1371/journal.ppat.1009377.
[20] D. Cao, W. Liu, N. Lyu, B. Li, W. Song, and Y. Yang, "Gut Mycobiota Dysbiosis in Pulmonary Tuberculosis Patients Undergoing Anti-Tuberculosis Treatment. Microbiology Spectrum. American Society for Microbiology" ed, 2021.
[21] B. W. Allwood et al., "Post-tuberculosis lung health: perspectives from the First International Symposium", Int J Tuberc Lung Dis, vol. 24, no. 8, p. 820-828, Aug 1 2020, doi: 10.5588/ijtld.20.0067.
[22] Yan Wu, et al, "Characteristics and risk factors of pulmonary fungal infection in patients with pulmonary tuberculosis", Am J Transl Res, vol. 17, no. 2, p. 951-960, 2025.
Tải xuống
Tải file: 3
