XÂY DỰNG VÀ ỨNG DỤNG KHO NGỮ LIỆU SONG NGỮ VIỆT - TRUNG VỀ TỪ HÁN VIỆT TRONG GIẢNG DẠY

Tóm tắt

Từ Hán Việt là loại từ vựng đặc thù được hình thành qua quá trình giao lưu lâu dài giữa ngôn ngữ và văn hoá Trung - Việt, có tác dụng chuyển di tích cực rõ rệt, và đã được xem như một công cụ học tập hiệu quả đối với người học tiếng Trung. Tuy nhiên, trong quá trình học tiếng Trung, người Việt Nam cũng thường gặp phải những khó khăn do ảnh hưởng của hiện tượng chuyển di tiêu cực từ từ Hán Việt. Do đó, nghiên cứu này đề xuất xây dựng một kho ngữ liệu song ngữ Việt - Trung chuyên biệt về nhóm từ Hán Việt có chuyển di tích cực. Mục tiêu là hỗ trợ người học nhận diện nhanh hơn những từ Hán Việt có nghĩa tương đồng trong tiếng Trung và nâng cao hiệu quả học tập. Kho ngữ liệu được xây dựng dựa trên "Bảng từ vựng từ Hán Việt chuyển di tích cực" đã được thống kê và xuất bản, sử dụng công cụ căn chỉnh Tmxmall và phần mềm xây dựng kho ngữ liệu LancsBox. Kết quả cho thấy, kho ngữ liệu không chỉ giúp người học nhận diện và đối chiếu từ vựng một cách trực quan mà còn cung cấp tài liệu học tập đa lĩnh vực, từ đó giảm tải nhận thức và nâng cao chất lượng giảng dạy tiếng Trung cho người Việt.

Abstract

Sino-Vietnamese vocabulary is a special lexical category formed through the long-term interaction between Chinese and Vietnamese language and culture. It exerts a clear positive transfer effect and has been regarded as an effective learning tool for learners of Chinese. However, during the process of learning Chinese, Vietnamese learners also frequently encounter difficulties caused by negative transfer from Sino-Vietnamese words. Therefore, this study proposes constructing a specialized Vietnamese - Chinese bilingual corpus focusing on Sino-Vietnamese items that demonstrate positive transfer, with the aim of helping learners identify Chinese equivalents more quickly and improving learning efficiency. The corpus is built based on the “List of Sino-Vietnamese Words with Positive Transfer,” which has already been compiled and published, and employs the Tmxmall alignment tool together with the LancsBox corpus-building software. The results show that the corpus not only helps learners visually recognize and compare vocabulary, but also provides multi-field learning materials, thereby reducing cognitive load and enhancing the quality of Chinese language instruction for Vietnamese learners.