XÂY DỰNG CƠ SỞ DỮ LIỆU VÀ DỰ ĐOÁN CÁC HỢP CHẤT POLYPHENOL TRONG LÁ ACTISÔ (Cynara scolymus, Asteraceae) GIỐNG A85 BẰNG KỸ THUẬT UPLC-QTOF-MS

Võ Ngọc Linh Giang; Nguyễn Thị Ánh Nguyệt; Trần Duy Hiền; Trương Quốc Kỳ; Nguyễn Thị Ngọc Hương

doi:10.59294/HIUJS.KHD.2026.002

Từ khóa:

Cynara scolymus, UPLC-QTOF-MS, polyphenol, Actisô giống A85

Tóm tắt

Đặt vấn đề: A85 là giống Actisô (Cynara scolymus) được nghiên cứu và lai tạo để thích nghi với điều kiện khí hậu ôn đới của Đà Lạt. Trong khi đầu hoa non của giống A85 được ưu tiên cho thị trường thực phẩm tươi và đông lạnh, thì lượng lớn lá Actisô A85 sau thu hoạch lại chưa được khai thác tương xứng. Mục tiêu nghiên cứu: Ứng dụng kỹ thuật UPLC-QTOF-MS để để xây dựng cơ sở dữ liệu và định danh các hợp chất polyphenol trong lá Actisô A85. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Lá A85 thu hái tại Đà Lạt được sấy khô và chiết siêu âm với methanol 80%. Thành phần polyphenol trong dịch chiết được phân tích bằng hệ thống UPLC-QTOF-MS. Kết quả: Sau mươi hai hợp chất polyphenol được xác định. Sáu nhóm dẫn xuất chính được dự đoán: (a) phân nhóm hydroxybenzoic (3 hợp chất); (b) hydroxycinnamic (34); (c) flavanon (1); (d) flavon (19); (e) flavonol (1) và (f) lignan (4). Kết luận: Nghiên cứu cho thấy lá Actisô giống A85 chứa đa dạng các nhóm polyphenol có lợi cho sức khỏe. Kết hợp giữa khả năng chịu hạn, canh tác trái vụ, giống A85 có nhiều tiềm năng phát triển thành nguồn cung lá tươi ổn định cho các nhà máy sản xuất cao Actisô quanh năm.

Abstract

Background: A85 is an artichoke (Cynara scolymus) cultivar researched and bred to adapt to the temperate climate of Da Lat. While the young flower heads of the A85 variety are prioritized for fresh and frozen food markets, the significant volume of A85 artichoke leaves harvested remains underutilized. Objectives: To apply the UPLC-QTOF-MS technique for the establishment of a database and the identification of polyphenolic compounds in A85 artichoke leaves. Materials and Methods: A85 leaves collected in Da Lat were dried and subjected to ultrasonic-assisted extraction with 80% methanol. The polyphenolic composition of the extract was analyzed using a UPLC-QTOFMS system. Results: Sixty-two polyphenolic compounds were identified. Six primary derivative groups were characterized: (a) hydroxybenzoic acid derivatives (3 compounds); (b) hydroxycinnamic acids (34); (c) flavanones (1); (d) flavones (19); (e) flavonols (1); and (f) lignans (4). Conclusion: The research showed that A85 artichoke leaves possess a variety of health-promoting polyphenols. The A85 cultivar, which integrates drought tolerance with off-season culture capabilities, demonstrates considerable promise to serve as a reliable source of fresh leaves for artichoke extract production throughout the year.

Tài liệu tham khảo

[1] Uỷ ban Nhân dân thành phố Đà Lạt. "Địa chí Đà Lạt." (accessed 22/01, 2026).

[2] N. T. Á. Nguyệt, H. Lời, N. T. Hải và P. Đ. Phương, "Tổng quan về đặc điểm thực vật, thành phần hóa học và tác dụng sinh học của cây actisô (Cynara scolymus)," Tạp chí Khoa học và Công nghệ- Đại học Đà Nẵng, pp. 115-124, 2023.

[3] N. T. Á. Nguyệt, "Nghiên cứu hóa học, chiết xuất, bào chế và kiểm nghiệm một số hợp chất polyphenol trong nguyên liệu và thành phẩm từ lá actisô Đà Lạt (folium cynarae scolymi)," Luận án Tiến sĩ Dược học, Khoa Dược, Đại học Y Dược Thành phố Hồ Chí Minh, 2023.

[4] Z. Zhu et al., "LC-ESI-QTOF-MS/MS Characterization and Estimation of the Antioxidant Potential of Phenolic Compounds from Different Parts of the Lotus (Nelumbo nucifera) Seed and Rhizome," ACS Omega, vol. 7, no. 17, pp. 14630-14642, 2022/05/03 2022, doi: 10.1021/acsomega.1c07018.

[5] Waters Corporation, Xevo G2-XS QTof Overview and Maintenance Guide, 715004496, Milford, MA,USA, 2021.

[6] B. R. Kumar, "Application of HPLC and ESI-MS techniques in the analysis of phenolic acids and flavonoids from green leafy vegetables (GLVs)," Journal of Pharmaceutical Analysis, vol. 7, no. 6, pp. 349-364, 2017/12/01/ 2017, doi: 10.1016/j.jpha.2017.06.005.

[7] I. M. Abu-Reidah, D. Arráez-Román, A. Segura-Carretero, and A. Fernández-Gutiérrez, "Extensive characterisation of bioactive phenolic constituents from globe artichoke (Cynara scolymus L.) by HPLC–DAD-ESI-QTOF-MS," Food chemistry, vol. 141, no. 3, pp. 2269-2277, 2013. [8] A. Cerulli et al., "In-Depth LC-ESI/HRMS-Guided Phytochemical Analysis and Antioxidant Activity Analysis of Eco-Sustainable Extracts of Cynara cardunculus (Carciofo di Paestum PGI) Leaves," Plants, vol. 13, no. 24, p. 3591, 2024, doi: 10.3390/plants13243591.

[9] M. Sova and L. Saso, "Natural Sources, Pharmacokinetics, Biological Activities and Health Benefits of Hydroxycinnamic Acids and Their Metabolites," Nutrients, vol. 12, no. 8, p. 2190, 2020, doi: 10.3390/nu12082190.

[10] A. K. Verma and R. Pratap, "The biological potential of flavones," (in eng), Nat Prod Rep, vol. 27, no. 11, pp. 1571-93, Nov 2010, doi: 10.1039/c004698c.

[11] M. B. Salem et al., "Pharmacological Studies of Artichoke Leaf Extract and Their Health Benefits," Plant Foods for Human Nutrition, vol. 70, no. 4, pp. 441-453, 2015/12/01 2015, doi: 10.1007/s11130-015-0503-8.

[12] P. Ayuso, J. Quizhpe, M. D. L. Á. Rosell, R. Peñalver, and G. Nieto, "Bioactive Compounds, Health Benefits and Food Applications of Artichoke (Cynara scolymus L.) and Artichoke ByProducts: A Review," Applied Sciences, vol. 14, no. 11, p. 4940, 2024, doi: 10.3390/app14114940.