Khảo sát kháng thể bất thường trên bệnh nhân truyền máu tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận năm 2025

Mai Văn Chí; Võ Tuấn Khanh; Huỳnh Phan Ngọc Bửu

doi:10.59294/HIUJS2026028

Từ khóa:

kháng thể bất thường, truyền máu, Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Truyền máu có thể gây ra những tai biến nghiêm trọng do cơ thể bệnh nhân sinh kháng thể bất thường (KTBT) sau truyền máu, tuy nhiên xét nghiệm sàng lọc KTBT vẫn chưa được thực hiện một cách thường quy ở nhiều bệnh viện. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ KTBT và các mối liên quan ở bệnh nhân truyền máu từ 01/01/2025 đến 30/9/2025 tại Bệnh viện Đa khoa Bình Thuận. Đối tượng và phương pháp

nghiên cứu: Nghiên cứu mô tả cắt ngang thực hiện trên 390 bệnh nhân. Kết quả: Nhóm tuổi > 60 chiếm tỷ lệ cao nhất (46.7%). Nhóm máu O (43.6%) và Rh+ (98.2%) là phổ biến nhất. Tỷ lệ KTBT là 12.3%. Có mối liên quan giữa độ tuổi và sự xuất hiện KTBT (p = 0.023). Kết luận: KTBT trong máu chiếm tỷ lệ khá cao (12.3%) và có mối liên quan giữa sự xuất hiện kháng thể bất thường và độ tuổi. Kiến nghị cần xem xét triển khai xét nghiệm sàng lọc KTBT như một xét nghiệm thường quy cho tất cả các bệnh nhân trước khi truyền máu.

Abstract

Background: Blood transfusion can lead to serious adverse events resulting from the production of irregular antibodies post-transfusion. However, screening for these antibodies is not yet routinely implemented in many hospitals. Objectives: To determine the prevalence of irregular antibodies and their associated factors among transfused patients from 01/01/2025 to 30/9/2025 at Binh Thuan General Hospital. Materials and methods: A cross-sectional descriptive study was conducted on 390 patients. Results: The > 60 years age group accounted for the highest proportion of the sample (46.7%). Blood group O (43.6%) and Rh+ (98.2%) were the most predominant. The overall prevalence of irregular antibodies was 12.3%. A statistically significant association was observed between age and the presence of irregular antibodies (p = 0.023). Conclusion: The prevalence of irregular antibodies (12.3%) was relatively high and demonstrated a significant association with patient age. It is recommended that screening for irregular antibodies be implemented as a routine procedure for all patients prior to blood transfusion.

Tài liệu tham khảo

[1] Bệnh viện Nguyễn Tri Phương, Các phản ứng dotruyền máu. Available: https://bvnguyentri phuong.com.vn/cap-cuu/cac-phan-ung-do-truyenmau#:~:text=Tan%20m%C3%A1u%20mu%E1%BB %99n%20sau%20truy%E1%BB%81n%20m%C3% A1u% 20x%E1%BA%A3y%20ra%20khi%20c%C6% A1,sau%20truy%E1%BB%81n%20m%C3%A1u%2 0cao%20h%C6%A1n, truy cập ngày 14/11/2025.

[2] L. T. T. Minh và L. T. H. Mỹ, "Nghiên cứu tỷ lệ kháng thể kháng hồng cầu bất thường và các yếu tố liên quan ở bệnh nhân bệnh máu có truyền máu tại Bệnh viện Huyết học - Truyền máu Cần Thơ năm 2020 - 2021," Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, vol. 40, 2021.

[3] Bộ Y tế, "Thông tư số 26/2013/TT - BYT ngày 16/9/2013 của Bộ Y tế về “Hướng dẫn hoạt động truyền máu," 2013.

[4] Đ. T. T. Ngọc, L. N. Linh, và L. T. Ánh, "Nghiên cứu sàng lọc kháng thể bất thường ở bệnh nhân trước phẫu thuật tại Trung tâm tim mạch Bệnh viện E từ tháng 7 năm 2013 đến tháng 8 năm 2014," Tạp chí Phẫu thuật Tim mạch và Lồng ngực Việt Nam, 2020.

DOI: https://doi.org/10.47972/vjcts.v7i.241

[5] N. T. Sơn, "Nghiên cứu kháng thể bất thường và xác định các kháng thể kháng hồng cầu ngoài hệ ABO tại Bệnh viện Chợ Rẫy," Tạp chí Nghiên cứu y học Y học TP. Hồ chí Minh, vol. 17, pp. tr.534-537, 2013.

[6] Viện Huyết học - Truyền máu Trung ương. Nhóm máu và nhóm máu hiếm, 2020. Available: https://vienhuyethoc.vn/nhom-mau-va-nhommau-hiem/, truy cập ngày 14/11/2025.

[7] N. H. Thọ và cộng sự, "Phân bố nhóm máu ABO và nhu cầu sử dụng chế phẩm máu tại Bệnh viện Thống Nhất năm 2023," Tạp chí khoa học Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, số đặc biệt 1 (5/2024), 2024.

DOI: https://doi.org/10.70117/hdujs.71.2024.683

[8] T. T. T. Dung, N. X. Khôi, N. T. K. Trang, N. P. Đức, T. T. Tính, and L. T. H. Mỹ, "Kháng nguyên nhóm máu hệ Rhesus (D, C, c, E, e) và KIDD (Jka, jkb) ở người hiến máu lặp lại tại bệnh viện huyết học - truyền máu thành phố Cần Thơ," Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, vol. 63, 2023.

[9] N. L. Quốc, "Bước đầu sàng lọc và định danh kháng thể bất thường kháng hồng cầu ở bệnh nhân Thalassemia có truyền máu," Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, vol. 8, 2019.

[10] Henk@ and Schonewille, Red blood cell alloimmunization after blood transfusion, Leiden University, 2008.

[11] Arwa@ and (2019). "Red cell alloimmunization in transfusion-dependent and transfusionindependent beta thalassemia: A review from the Eastern Mediterranean Region (EMRO)," (in eng), Transfus Apher Sci, vol. 58, no. 6, 2019.

[12] V. Đ. Bình, "Nghiên cứu phát hiện kháng thể bất thường bằng bộ panel hồng cầu của Viện Huyết học - Truyền máu trung ương để đảm bảo truyền máu có hiệu lực," Luận án Tiến sĩ Y học, Trường đại học Y Hà Nội, 2017.

[13] N. T. Dũng, "Nghiên cứu sàng lọc và định danh kháng thể bất thường ở bệnh nhân truyền khối hồng cầu tại Bệnh viện Đa khoa Trung ương Thái Nguyên," Tạp chí Y dược lâm sàng 108, vol. 8, pp. tr.111-115, 2013.

[14] S. G. Sandler and e. a, "It's time to phase in RHD genotyping for patients with a serologic weak D phenotype," (in eng), Transfusion, vol. 55, no. 3, pp. p. 680-689, 2015