KHẢO SÁT TÌNH HÌNH SỬ DỤNG VÀ TƯƠNG TÁC THUỐC TRONG ĐƠN ĐIỀU TRỊ LOÃNG XƯƠNG NGOẠI TRÚ TẠI BỆNH VIỆN NHÂN DÂN GIA ĐỊNH

Huỳnh Võ Liên Vy; Phạm Tiến Đạt; Phạm Hồng Thắm; Nguyễn Phương Dung

doi:10.59294/HIUJS.KHTT.2026.028

Từ khóa:

tương tác thuốc, loãng xương, đơn thuốc ngoại trú

Tóm tắt

Đặt vấn đề: Loãng xương là bệnh lý thường gặp ở người cao tuổi khi chức năng gan, thận đã suy giảm làm ảnh hưởng đến chuyển hóa và thải trừ thuốc. Bên cạnh đó, tình trạng đa bệnh lý và sử dụng nhiều thuốc dẫn đến nguy cơ tương tác thuốc (DDI) làm ảnh hưởng hiệu quả và an toàn điều trị. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ các nhóm thuốc và thuốc, xác định tỷ lệ và mức độ DDI có ý nghĩa lâm sàng trong đơn thuốc điều trị loãng xương ngoại trú. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang hồi cứu trên 605 đơn thuốc điều trị loãng xương ngoại trú tại Bệnh viện Nhân Dân Gia Định từ 01/2025 đến 6/2025. Chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống. Cơ sở đánh giá tương tác thuốc: 5948/QĐ-BYT, Drugs.com, Medscape.com. Kết quả: 100% đơn sử dụng acid alendronic; calci carbonate - cholecalciferol chiếm 92.7%; chế phẩm acid alendronic (90.9%) và acid alendronic + vitamin D3 (9.1%). Tỷ lệ đơn có DDI theo Drugs.com (98.5%) và Medscape (98.0%); DDI ở mức độ trung bình (96.6% và 99.9%); đa số là tương tác hiệp đồng dược lực học. Kết luận: Acid alendronic và calci carbonate phối hợp cholecalciferol được sử dụng phổ biến trong điều trị loãng xương. Tỷ lệ DDI trong đơn cao, chủ yếu ở mức độ trung bình.

Abstract

Background: Osteoporosis is a common condition among the elderly, whose impaired liver and kidney functions often affect drug metabolism and elimination. Furthermore, multimorbidity and polypharmacy increase the risk of drug-drug interactions (DDIs), which can compromise treatment efficacy and safety. Objectives: To determine the proportions of drug groups and specific medications, and to identify the prevalence and clinical significance of DDIs in outpatient osteoporosis prescriptions. Materials and method: A retrospective cross-sectional study was conducted on 605 outpatient osteoporosis prescriptions at Nhan Dan Gia Dinh Hospital from January 2025 to June 2025. Systematic random sampling was employed. DDI assessments were based on 5948/QĐ-BYT, Drugs.com, and Medscape.com. Results: Alendronic acid was utilized in 100% of prescriptions; calcium carbonatecholecalciferol accounted for 92.7%. Specifically, alendronic acid preparations and alendronic acid + vitamin D3 combinations represented 90.9% and 9.1%, respectively. The prevalence of prescriptions containing DDIs was 98.5% according to Drugs.com and 98.0% according to Medscape. Moderatelevel DDIs predominated (96.6% and 99.9%, respectively), with the majority being pharmacodynamic synergistic interactions. Conclusion: Alendronic acid and calcium carbonate - cholecalciferol are widely used in osteoporosis treatment. The prevalence of DDIs in these prescriptions is high, primarily occurring at a moderate level of severity.

Tài liệu tham khảo

[1] Y. Shen, B. Tan, J. Zhang, N. Zhang, and Z. Wang, "Epidemiology and disease burden of fractures in Asia, 1990-2021: An analysis for the Global Burden of Disease Study 2021," (in English), J Orthop Translat, vol. 52, pp. 281-290, May 2025, doi: 10.1016/j.jot.2025.04.001.

[2] A. M. A. Fahad Abdullah Alshahrani, Asmaa Naif Alotaibi, Hanouf Ridah Almoairfy, Naif Saud Aldosari, Abdullah Mohammed Alqahtani and R. S. A. Fayez Mubark Alghamdi, Hassan Mohammed Ali Alsaab, Mosfer Abdulla Almaliki, Faisal Abdullah Alqarni, Shahad Hussain Aldajani, "The Impact Of Drug Interactions On The Effectiveness Of Prescribed Treatments In Elderly Patients," (in English), The Review of Diabetic Studies, pp. 1135-1143, %09/%14 2025, doi: 10.70082/78g8zz84.

[3] T. H. Thuỵ, H. T. M. Linh, C. T. Ngọc, "Khảo sát tình hình chẩn đoán và điều trị loãng xương ở bệnh nhân bệnh phổi tắc nghẽn mạn tính cao tuổi," (in Vietnam), Tạp Chí Y học Việt Nam, Số 534, 1B, tr. 309-313, 2024, doi: 10.51298/vmj.v534i1B.8308.

DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v534i1B.8308

[4] S. Cole, E. Kerwash, and A. Andersson, "A summary of the current drug interaction guidance from the European Medicines Agency and considerations of future updates," Drug Metabolism and Pharmacokinetics, vol. 35, no. 1, pp. 2-11, 2020, doi: 10.1016/j.dmpk.2019.11.005.

[5] Đ. T. Linh và cộng sự, "Đánh giá chất lượng cuộc sống của người bệnh loãng xương tại Bệnh viện Đại học Y Hà Nội bằng bộ câu hỏi EQ-5D-5L," (in Vietnam), Tạp chí Nghiên cứu Y học, Số 185 (12), tr. 311-320, 2024, doi: 10.52852/tcncyh.v185i12.2876.

DOI: https://doi.org/10.52852/tcncyh.v185i12.2876

[6] T. N. Anh, V. L. Trần, N. T. Nguyễn, V. T. T. Huyền, "Các hội chứng lão khoa và bệnh đồng mắc ở người loãng xương cao tuổi," (in Vietnam), Tạp chí Y học Việt Nam, Số 526 (2), tr. 88-93, 2023, doi: 10.51298/vmj.v526i2.5515.

DOI: https://doi.org/10.51298/vmj.v526i2.5515

[7] H. Hagino, Y. Yoshinaga, E. Hamaya, T.-C. Lin, M. Ajmera, and J. Meyers, "A real-world study of treatment patterns among patients with osteoporotic fracture: analysis of a Japanese hospital database," (in English), Archives of Osteoporosis, vol. 18, no. 1, p. 23, 2023/01/23 2023, doi: 10.1007/s11657-022-01201-x.

[8] Y. C. Seah, S. F. Ho, A. S. H. Ang, J. P. Bacud, and B. H. Rosario, "Nurse-Initiated Fall and Osteoporosis Screening for Older Adults in the Emergency Department," (in English), Cureus, vol. 15, no. 3, p. e36001, Mar 2023, doi: 10.7759/cureus.36001.

[9] X. Liu, Z. Zhu, and X. Wang, "Analysis of medication treatment for women with osteoporosis: A real-world retrospective study from Chinese tertiary grade A hospital," (in English), Bone Rep, vol. 21, p. 101778, Jun 2024, doi: 10.1016/j.bonr.2024.101778.

[10] Z. N. Alkhalid and N. Birand, "Determination and comparison of potential drug-drug interactions using three different databases in northern cyprus community pharmacies," (in English), Niger J Clin Pract, vol. 25, no. 12, pp. 2005-2009, Dec 2022, doi: 10.4103/njcp.njcp_448_22.

[11] M. Etminan, L. Levesque, J. M. Fitzgerald, and J. M. Brophy, "Risk of upper gastrointestinal bleeding with oral bisphosphonates and non steroidal anti-inflammatory drugs: a case-control study," (in English), Aliment Pharmacol Ther, vol. 29, no. 11, pp. 1188-92, Jun 1 2009, doi: 10.1111/j.1365- 2036.2009.03989.x.

[12] R. S. Atiyah, S. F. Mohammed, H. R. Ismail, and T. M. Abdullah, "Prevalence, Severity, and Predictors of Drug–Drug Interactions in Prescriptions from Sulaymaniyah, Iraq," (in english), Kirkuk Journal of Medical Sciences, vol. 13, no. 2, pp. 72-77, 2025, doi: 10.32894/kjms.2025.162574.1166.