Khả năng ức chế xanthine oxidase và tác dụng hạ acid uric trên chuột nhắt trắng của cao chiết từ Sài hồ nam (Pluchea pteropoda Hemsl.)
DOI:
https://doi.org/10.59294/HIUJS2026008Từ khóa:
Pluchea pteropoda, xanthine oxidase, acid uric, gout, flavonoidTóm tắt
Đặt vấn đề: Việc ức chế enzyme xanthine oxidase (XO) được xem là một trong những cơ chế điều trị trọng tâm của bệnh gout. Sài hồ nam (Pluchea pteropoda Hemsl.), loài thuộc họ Cúc, chứa nhiều flavonoid và polyphenol có tiềm năng ức chế XO và chống oxy hóa. Mục tiêu: Xác định khả năng ức chế XO in vitro và tác dụng hạ acid uric in vivo của cao chiết ethanol từ lá và rễ P. pteropoda. Phương pháp: Mẫu lá và rễ được chiết bằng ethanol 45% và 70%, các cao chiết sẽ được khảo sát hoạt tính ức chế XO in vitro. Cao chiết ức chế XO mạnh nhất được thử nghiệm hạ acid uric trên chuột gây tăng acid uric bằng kali oxonat (250 mg/kg). Kết quả: Cao chiết lá ethanol 70% (L70) cho hoạt tính ức chế XO mạnh nhất (IC50 = 90.38 µg/mL), tương đương 68.2% hiệu quả của allopurinol. Trên mô hình chuột tăng acid uric máu, L70 liều 300 mg/kg làm giảm nồng độ acid uric huyết tương 31.6% (p < 0.05) so với nhóm bệnh lý, gần tương đương allopurinol (35.4%). Cao chiết an toàn ở liều tối đa 5,000 mg/kg. Kết luận: Cao L70 của P. pteropoda thể hiện khả năng ức chế XO và làm giảm acid uric, có tiềm năng ứng dụng trong hỗ trợ điều trị bệnh gout.
Tài liệu tham khảo
[1] H. Hussain et al., “The genus Pluchea: Phytochemistry, traditional uses, and biological activities,” Chem Biodivers, vol. 10, no. 11, pp. 1944-1971, 2013.
[2] Phùng, T. H. và cộng sự, “Khảo sát đặc điểm hình thái, giải phẫu và hoạt tính kháng khuẩn của Cúc tần (Pluchea indica (l.) Less.) và Nam sài hồ (Pluchea pteropoda Helms.),” Tạp chí Khoa học Đại học Cần Thơ, vol. 58, no. 2, pp. 132-139, 2022.
[3] Ngô, T. Q. M. và Phạm, T. M. H., “Nghiên cứu độc tính cấp đường uống (LD50) của cao chiết toàn phần sài hồ nam (Pluchea pteropoda Hemsl.),” Tạp chí Y học Việt Nam, vol. 538, no. 3, 2024.
[4] K. Vickneson and J. George, “Xanthine Oxidoreductase Inhibitors,” Handb Exp Pharmacol, vol. 264, pp. 205-228, 2021.
[5] I. E. Orhan and F. S. S. Deniz, “Natural products and extracts as xantine oxidase inhibitors-a hope for gout disease?,” Curr Pharm Des, vol. 27, no. 2, pp. 143-158, 2021.
[6] Nguyễn, Đ. N., Nguyễn, T. X. T., Phó, T. P. L., Nguyễn, T. T. Q., và Nguyễn, T. T. H., “Tác dụng giảm đau và hạ acid uric máu của cao chiết ethanol từ thân rễ của loài Thiên niên kiện Nam bộ (Homalomena cochinchinensis Engl., Araceae) trên chuột nhắt trắng,” Tạp chí Khoa học Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, pp. 123-130, Jan. 2024.
[7] M. Chen, H. Ji, W. Song, D. Zhang, W. Su, and S. Liu, “Anserine beneficial effects in hyperuricemic rats by inhibiting XOD, regulating uric acid transporter and repairing hepatorenal injury,” Food Funct, vol. 13, no. 18, pp. 9434-9442, 2022.
[8] R. D. Abughazaleh and T. S. Tracy, “Therapeutic index,” Wiley StatsRef: Statistics Reference Online, 2014.
[9] M. M. Hudaib et al., “Xanthine oxidase inhibitory activity of the methanolic extracts of selected Jordanian medicinal plants,” Pharmacogn Mag, vol. 7, no. 28, pp. 320-324, Oct. 2011.
[10] S. Lin, G. Zhang, Y. Liao, J. Pan, and D. Gong, “Dietary Flavonoids as Xanthine Oxidase Inhibitors: Structure-Affinity and StructureActivity Relationships,” J Agric Food Chem, vol. 63, no. 35, pp. 7784-7794, Sep. 2015.
