Đặc điểm thực vật và mã vạch ADN của loài Thanh táo-Justicia gendarussa Burm.f., họ Ô rô (Acanthaceae)
DOI:
https://doi.org/10.59294/HIUJS2026007Từ khóa:
Justicia gendarussa Burm.f, mã vạch ADN, hình thái, giải phẫu, bột dược liệuTóm tắt
Đặt vấn đề: Cây Thanh táo có nhiều tác dụng dược lý như ngăn ngừa tiểu đường, chống oxy hóa, giảm đau, kháng khuẩn, chống ung thư, bảo vệ gan và điều hòa miễn dịch, nhưng có ít tài liệu nghiên cứu chi tiết về thực vật học, đặc biệt về giải phẫu đã được công bố. Mục tiêu của nghiên cứu: Khảo sát đặc điểm hình thái, vi học, mã vạch ADN giúp nhận diện loài Thanh táo. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Loài Thanh táo tươi thu hái ở Thành phố Hồ Chí Minh được khảo sát đặc điểm hình thái, giải phẫu, bột dược liệu và trình tự gen matK. Kết quả: Loài Thanh táo được xác định tên khoa học là Justicia gendarussa Burm.f. dựa trên hình thái và mã vạch ADN, kèm dữ liệu giải phẫu và bột dược liệu. Thanh táo là cây bụi nhỏ; lá thuôn dài; tràng hoa chia môi 2/3, màu trắng, có đốm hồng tím; 2 nhị. Kết quả phân tích trình tự 1 phần gen matK cho thấy tỉ lệ tương đồng là 99.85%. Vi phẫu thân, lá và bột dược liệu có lông che chở 2 - 3 tế bào, bào thạch, lông tiết chân ngắn 1 tế bào, đầu 2 tế bào. Kết luận: Các đặc điểm thực vật và mã vạch ADN được nghiên cứu nhằm cung cấp cơ sở dữ liệu giúp nhận dạng chính xác loài Thanh táo và kiểm nghiệm dược liệu.
Tài liệu tham khảo
[1] V.V. Chi, Từ điển cây thuốc Việt Nam, 2. TP. Hồ Chí Minh: NXH Y học, 2012.
[2] P.H. Hộ, Cây cỏ Việt Nam, 3. TP. Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Trẻ, 1999.
[3] Đ.H. Bích, Đ.Q. Chung, B.X. Chương, …, T. Toàn, Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam, 2. Hà Nội: NXB Khoa học và kỹ thuật, 2006.
[4] V.V. Chi, Từ điển thực vật thông dụng, 2. Hà Nội: NXB Khoa học và kỹ thuật, 2004.
[5] T. Jain, M.P. Singh, H. Bhardwaj, K. J. Gohil, “Review on pharmacology activities of Justicia Gendarussa Burm F.,” Pharmacological Research - Modern Chinese Medicine,10, 1 - 8, 2024.
[6] G.M. Corrêa and A.F.d.C. Alcântara, “Chemical constituents and biological activities of species of Justicia: A review,” Revista Brasileira de farmacognosia, 22, 220 - 238, 2012.
[7] K. Kumar, “Isolation, identification and characterization of apigenin from Justicia gendarussa and its anti - inflammatory activity,” International immunopharmacology, 59, 157 - 167, 2018.
[8] H.J. Zhang., “Potent inhibitor of drug - resistant HIV-1 strains identified from the medicinal plant Justicia gendarussa,” Journal of natural products, 80,6, 1798 - 1807, 2017.
[9] T. Bhavana, M.V. Suma, P. Suchitra, B. Sudhakar and S. Nivedita, “Anatomical and chemical recordings of vataghni (Justicia gendarussa Burm f.) herb used in traditional practices,” World Journal of Pharmaceutical Research, 9, 1609 - 1618, 2020.
[10] J.Yu, J.H.Xue, S.L.Zhou, “New universal matK primers for DNA barcoding angiosperms,” Journal of Systematics and Evolution, 49, 3, 176 - 181, 2021.
[11] J. Hu and T. F. Daniel, “Justicia”. In Flora of China, 19, 449 - 461, 2011.
