Tình hình tương tác thuốc trong điều trị ngoại trú ở người cao tuổi tại một bệnh viện ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long năm 2024
DOI:
https://doi.org/10.59294/HIUJS2025046Từ khóa:
tương tác thuốc, đơn thuốc ngoại trú, người cao tuổiTóm tắt
Đặt vấn đề: Tương tác thuốc - thuốc là một trong các vấn đề thường gặp trong thực hành lâm sàng, có thể gây ra hậu quả nghiêm trọng và ảnh hưởng đến kết quả điều trị. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định tỷ lệ tương tác thuốc trong điều trị ngoại trú ở người cao tuổi và tìm hiểu các yếu tố liên quan đến sự xuất hiện tương tác thuốc. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Mô tả cắt ngang trên 243 đơn thuốc điều trị ngoại trú của bệnh nhân từ 60 tuổi trở lên (từ 6/2024 đến 9/2024). Chọn mẫu ngẫu nhiên hệ thống. Cơ sở đánh giá tương tác thuốc bao gồm Quyết định số 5948/QĐ-BYT, drugs.com, medscape.com. Kết quả: 194/243 đơn thuốc tương tác có ý nghĩa lâm sàng chiếm tỷ lệ 79.8% trong đó tương tác nghiêm trọng (27.2%) và tương tác trung bình (52.6%). Các yếu tố như tuổi cao, đa bệnh lý và số lượng thuốc lớn làm tăng tỷ lệ tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng. Kết luận: Tỷ lệ tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng ở người cao tuổi trong điều trị ngoại trú tại một bệnh viện ở khu vực Đồng bằng sông Cửu Long là tương đối cao. Cần phải có biện pháp can thiệp như tập huấn, tăng cường công tác dược lâm sàng, xây dựng danh mục và tích hợp công cụ cảnh báo tương tác thuốc vào phần mềm kê đơn.
Tài liệu tham khảo
[1] Khezrian, M., McNeil, C. J., Murray, A. D., & Myint, P. K. “An overview of prevalence, determinants and health outcomes of polypharmacy,” Therapeutic advances in drug safety, 11, 2042098620933741, 2020.
[2] Bộ Y tế “Tương tác thuốc và chú ý khi chỉ định”, Nhà xuất bản Y học, 10-34, 2015.
[3] P.T. Suôl, N.M. Phương. “Dược lâm sàng 1”. Nhà xuất bản Y học, 11-154, 2022.
[4] Rai, G. S., & Rozario, C. J. “Mechanisms of drug interactions II: pharmacokinetics and pharmacodynamics,” Anaesthesia & Intensive Care Medicine, 24(4), 217-220, 2023.
[5] M. Fatehifar, H. Karshenas. “Drug-Drug interaction extraction using a position and similarity fusion-based attention mechanism,” Journal of Biomedical Informatics. 2021. pp. 103707.
[6] Pazan F, Wehling M. “Polypharmacy in older adults: a narrative review of definitions, epidemiology and consequences,”. Eur Geriatr Med, Jun;12(3):443-452, 2021, doi: 10.1007/s41999-021-00479-3. Epub 2021 Mar 10. PMID: 33694123; PMCID: PMC8149355.
[7] N.T.L. Nguyên, N. Thắng và cộng sự “Tương tác thuốc trong điều trị ngoại trú ở người cao tuổi và các yếu tố liên quan đến xuất hiện tương tác thuốc tại Khoa Cán bộ, Bệnh viện Đa khoa Bạc Liêu năm 2021 - 2022”, Tạp chí Y Dược học Cần Thơ, 52, 159-165, 2022.
[8] Bộ Y tế “Quyết định 5948/QĐ-BYT ban hành Danh mục Tương tác thuốc chống chỉ định trong thực hành lâm sàng tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh”, 2021.
[9] Hermann, M., Carstens, N., Kvinge, L., Fjell, A., Wennersberg, M., Folleso, K., ... & Bostrom, A. M. “Polypharmacy and potential drug–drug interactions in home-dwelling older people–a cross-sectional study,” Journal of Multidisciplinary Healthcare, 589-597, 2021.
[10] L.T.Đ. Châu “Nguyên cứu tình hình kê đơn thuốc và chăm sóc dược trong điều trị ngoại trú bảo hiểm y tế tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ 2019-2020”, Luận văn Thạc sĩ Dược học, Đại học Y Dược Cần Thơ, 2020.
[11] World Health Organization “Medication Safety in Polypharmacy”, World Health Organization, Geneva, Switzerland, 2019.
[12] V.T.H. Phượng và N.T. Hiền “Khảo sát các tương tác thuốc trong đơn thuốc điều trị ngoại trú tại bệnh viện Đại học Y dược Huế”, Tạp chí Y dược học, Trường Đại học Y Dược Huế, tập 8, số 5, tr.26-36, 2018.
[13] P.T. Tòng và cộng sự “Nghiên cứu tương tác thuốc có ý nghĩa lâm sàng trong đơn thuốc bảo hiểm y tế điều trị ngoại trú tại Bệnh viện Trường Đại học Y Dược Cần Thơ năm 2022”. Tạp chí Y học Việt Nam, 530 (1B), 2023.
