Khảo sát đặc điểm thực vật và phân tích sơ bộ thành phần hóa thực vật của cây nắp ấm (Nepenthes kampotiana lecomte, họ nắp ấm nepenthaceae)
DOI:
https://doi.org/10.59294/HIUJS.32.2024.697Từ khóa:
nắp ấm, Nepenthes kampotiana, đặc điểm thực vật, sơ bộ thành phần hóa thực vậtTóm tắt
Đặt vấn đề: cây nắp ấm (Nepenthes kampotiana lecomte) được sử dụng trong dân gian có khả năng trị bệnh như viêm gan, sỏi niệu đạo… nhưng thông tin về loài này còn nhiều hạn chế. Mục tiêu: khảo sát đặc điểm thực vật và phân tích sơ bộ thành phần hóa thực vật của cây nắp ấm Nepenthes kampotiana. Đối tượng và phương pháp: cây nắp ấm thu hái tại vùng núi Bác Ái, Ninh Thuận vào tháng 9/2023. Các phương pháp mô tả, soi bột đồng thời định tính thành phần hóa học toàn thân trên mặt đất của cây nắp ấm được sử dụng trong nghiên cứu này. Kết quả: về hình thái thân bụi, mọc đứng. Lá biến đổi thành bình có nắp đậy (ấm) để bắt mồi. Giải phẫu rễ có cấu tạo cấp 2, gỗ 2 phát triển mạnh chiếm tâm. Cấu trúc thân có biểu bì, mô dày, mô mềm, dưới mô mềm là hệ thống bó dẫn xếp thành vòng tròn. Giải phẫu lá có các bó mạch xếp thành hình vòng tròn trong gân lá. Bột lá có cấu tử như lỗ khí, mô mềm, mạch mạng, mạch vạch. Định tính hóa học cho thấy các nhóm hợp chất được phát hiện gồm: tinh dầu, triterpenoid tự do, antraglycosid, flavonoid, anthocyanosid, proanthocyanidin, tannin, saponin, chất khử và hợp chất polyuronid. Kết luận: Nghiên cứu đóng góp vào việc cung cấp dữ liệu về đặc điểm thực vật và sơ bộ thành phần hóa thực vật của của cây nắp ấm Nepenthes kampotiana.
Tài liệu tham khảo
[1]. L.T.M. Ngọc, N.L. Điền và N.T.L. Thi, “Đa dạng các cây ăn thịt ở Vườn Quốc gia Lò Gò – Xa Mát, Tỉnh Tây Ninh”, Tạp chí Khoa học Trường Đại học Sư phạm Tp.HCM, Tập 15, Số 12, 186 – 200, 2018.
[2]. P. H. Hộ, “Cây cỏ Việt Nam” tập . TP.HCM: NXB Trẻ, 2003.
[3]. D. S. Kim and etc, “Therapeutic effect of Nepenthes kampotiana Lecomte ethanol extract (Nk-EE) on androgenic alopecia through the inhibition of apoptosis and 5α-reductase activity”, https://doi.org/10.1080/14786419.2024.2377751.
[4]. Đ. T. Lợi, “Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam”, NXB Y học TP.HCM, 2004.
[5]. T. Hùng, “Phương pháp nghiên cứu dược liệu”, Bộ môn Dược liệu – Khoa Dược - Trường Đại học Y Dược thành phố Hồ Chí Minh, 2006.
[6]. Bộ Y tế, “Dược liệu học tập I”. Hà Nội: NXB Y học Hà Nội, 2011.
[7]. Bộ Y tế, “Dược liệu học tập II”. Hà Nội: NXB Y học Hà Nội, 2015.
[8]. N. T. Dong, “Nghiên cứu thuốc từ thảo dược”. Hà Nội: NXB Khoa học và kỹ thuật, 2006
[9]. T. V. Sung, T. T. Thuỷ và N. T. H. Anh, “Các hợp chất thiên nhiên từ một số cây cỏ Việt Nam”. Hà Nội: NXB Khoa học tự nhiên và công nghệ, 2011.
[10]. N.Richard and C.N.A.Vu, “An account of the Nepenthes species of Vietnam”, Carnivorous Plant Newsletter , 45 ( 3 ) : 93 - 101 , 2016 . DOI:10.55360/cpn453.rn503.
