PHÂN TÍCH ĐẶC ĐIỂM VI PHẪU VÀ THÀNH PHẦN HÓA HỌC CỦA CÂY RAU MÁ LÁ RAU MUỐNG (Emilia sonchifolia (L.) DC)
DOI:
https://doi.org/10.59294/HIUJS.KHTT.2026.018Từ khóa:
Emilia sonchifolia, thành phần hóa học, vi phẫu, flavonoidTóm tắt
Đặt vấn đề: Emilia sonchifolia được sử dụng rộng rãi trong dân gian để trị viêm họng, mụn nhọt. Tuy nhiên, các dữ liệu khoa học về đặc điểm vi phẫu và thành phần hóa học tại Việt Nam còn hạn chế. Mục tiêu nghiên cứu: Khảo sát vi thể thực vật, kiểm nghiệm và định tính định lượng flavonoid toàn phần các loại cao chiết. Phương pháp nghiên cứu: Phân tích đặc điểm vi học dưới kính lúp và kính hiển vi quang học. Áp dụng phương pháp Ciulei cải tiến để xác định các nhóm hợp chất. Định lượng flavonoid trong cao chiết bằng thuốc thử AlCl3. Kết quả: Mẫu tươi của quả có cấu trúc gai, hạt phấn dạng cầu có gai. Bột dược liệu ghi nhận lông đa bào nhẵn và lông đa bào có gai. Phân tích định tính xác nhận bột dược liệu và các cao chiết giàu polyphenol, flavonoid và các chất khử. Chưng cất hơi nước thu được tinh dầu màu vàng đậm, nhẹ hơn nước với hiệu suất đạt 0.03%. Sắc ký đồ lớp mỏng cho vết tương tự chất chuẩn quercetin. Flavonoid toàn phần dược xác định hàm lượng lần lượt là cao chiết ethanol 45% (49.48 mg QE/g) và ethanol 96% (48.99 mg QE/g). Kết luận: Nghiên cứu đã thiết lập được bộ dữ liệu về đặc điểm vi học và hàm lượng hoạt chất của E. sonchifolia. Cao dược liệu giàu polyphenol, flavonoid (có quercetin) và mẫu tươi chứa 0.03% tinh dầu. Cao chiết ethanol 45% cho hiệu suất thu hồi flavonoid tối ưu nhất, là cơ sở cho các nghiên cứu tiếp theo.
Tài liệu tham khảo
[1] Phạm Hoàng Hộ, Cây cỏ Việt Nam, tập 3. TP. Hồ Chí Minh: Nhà xuất bản Trẻ, 1999, tr. 293-294.
[2] Đỗ Tất Lợi, Những cây thuốc và vị thuốc Việt Nam. Hà Nội: Nhà xuất bản Hồng Đức, 2015, tr. 111.
[3] G. K. Dash, M. S. Abdullah, and R. Yahaya, “Traditional uses, phytochemical and pharmacological aspects of Emilia sonchifolia (L.) DC,” International Journal of Research in Ayurveda and Pharmacy, vol. 6, no. 4, pp. 551-556, 2015.
[4] M. E. Uche, C. U. Osuji, P. C. Njoku, et al., “Phytochemical analysis, toxicity assessment, and wound healing properties of Emilia sonchifolia L. leaf extract in rats,” South African Journal of Botany, vol. 172, pp. 736-746, 2024.
[5] Bộ Y tế, Dược điển Việt Nam, xuất bản lần thứ 5. Hà Nội: Nhà xuất bản Y học, 2018.
[6] Bộ môn Dược liệu, Phương pháp nghiên cứu dược liệu. TP. Hồ Chí Minh: Đại học Y Dược TP. Hồ Chí Minh, 2015.
[7] M. Lefahal, N. Zaabat, R. Ayad, et al., “In Vitro Assessment of Total Phenolic and Flavonoid Contents, Antioxidant and Photoprotective Activities of Crude Methanolic Extract of Aerial Parts of Capnophyllum peregrinum (L.) Lange (Apiaceae) Growing in Algeria,” Medicines (Basel), vol. 5, no. 2, p. 26, 2018.
[8] E. Chimezie, O. C. Alozie, and M. S. Ikechukwu, “Importance of leaf, stem and flower stalk anatomical characters in the identification of Emilia Cass.,” International Journal of Plant & Soil Science, vol. 12, no. 6, pp. 1-12, 2016.
[9] E. G. Emmanuel, T. P. Sunday, and U. I. Michael, “In vitro antioxidant analysis and quantitative determination of phenolic and flavonoid contents of Emilia sonchifolia (L) D.C (Asteraceae) leaf extract and fractions,” GSC Biological and Pharmaceutical Sciences, vol. 11, no. 2, pp. 44-52, 2020.
