Khảo sát nồng độ chì trong máu bằng phương pháp ICP-MS tại Viện Y tế Công cộng Thành phố Hồ Chí Minh
DOI:
https://doi.org/10.59294/HIUJS2025069Từ khóa:
nhiễm độc chì, ICP-MS, chì máu, ngộ độc kim loại nặngTóm tắt
Đặt vấn đề: Nhiễm độc chì là một vấn đề sức khỏe nghiêm trọng, đặc biệt tại các quốc gia đang phát triển, nơi quá trình công nghiệp hóa diễn ra mạnh mẽ. Chì có thể gây tổn thương đến nhiều cơ quan như hệ thần kinh, thận, máu và sinh sản, kể cả ở mức phơi nhiễm thấp. Tại Việt Nam, ô nhiễm chì ngày càng đáng lo ngại do sự phát triển của các ngành nghề có nguy cơ cao như sản xuất ắc quy, hàn kim loại và tái chế. Mục tiêu nghiên cứu: Xác định nồng độ chì trong máu và đánh giá sơ bộ tình trạng nhiễm độc chì bằng kỹ thuật ICP-MS ở người dân có nghi ngờ nhiễm độc chì qua sàng lọc khi khám bệnh tại các cơ sở y tế trên địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Đối tượng và phương pháp: Nghiên cứu mô tả cắt ngang được thực hiện tại Viện Y tế Công cộng Thành phố Hồ Chí Minh trong năm 2024. Mẫu máu của 184 bệnh nhân nghi ngộ độc chì được phân tích bằng kỹ thuật ICP-MS. Độ chụm và độ đúng của phương pháp được đánh giá theo tiêu chuẩn phân tích lâm sàng. Các đặc điểm nhân khẩu học và yếu tố nguy cơ được thu thập và phân tích thống kê. Kết quả: Phương pháp ICP-MS đạt độ chụm (CV < 10%) và độ đúng cao. Nồng độ chì trung bình trong máu là 15.07 ± 1.66 µg/dL và trung vị là 4.2 µg/dL. Tỷ lệ bệnh nhân có nồng độ chì máu vượt ngưỡng khuyến cáo (> 10 µg/dL) là 29.2%. Nhóm tuổi lao động (20 - 59 tuổi), nam giới và người làm nghề có nguy cơ tiếp xúc cao có tỷ lệ nhiễm chì cao hơn đáng kể (p < 0.05). Kết luận: ICP-MS cho thấy độ chính xác và độ chụm cao trong định lượng chì máu. Tỷ lệ nhiễm độc chì ( ≥ 10 µg/dL) trong nghiên cứu là 29.2%, chủ yếu gặp ở nam giới, nhóm tuổi lao động và công nhân tiếp xúc nghề nghiệp.
Tài liệu tham khảo
[1] L. H. Quyên, “Xác nhận phương pháp miễn dịch hóa phát quang định lượng renin, đo hoạt độ renin và định lượng aldosterone huyết tương”, TCNCYH, 1969 (8) - 2023.
[2] Ahmed Kemal, Ayana Gonfa, Engidawork Ephrem (2008), "Lead exposure study among workers in lead acid battery repair units of transport service enterprises, Addis Ababa, Ethiopia: a cross-sectional study", Journal of Occupational Medicine and Toxicology, 3 (1), pp.30.
[3] Đ. M. Sinh, "Thực trạng nhiễm độc chì của người lao động làng nghề tái chế nhôm Bình Yên tỉnh Nam Định," (in vie), Tạp chí Y dược học Quân sự, số 6 pp. tr. 52-59, 2018.
[4] Barbosa F., Jr., Tanus-Santos J. E., Gerlach R. F., and Parsons P. J., "A critical review of biomarkers used for monitoring human exposure to lead: advantages, limitations, and future needs," (in eng), Environmental health perspectives, vol. 113, no. 12, pp. 1669-74, Dec 2005, doi: 10.1289/ehp.7917.
[5] WHO, "Brief guide to analytical methods for measuring lead in blood," (in eng), IOMC, 2011.
[6] Gao A., Lu X. T., Li Q. Y., and Tian L., "Effect of the delta-aminolevulinic acid dehydratase gene polymorphism on renal and neurobehavioral function in workers exposed to lead in China," (in eng), The Science of the total environment, vol. 408, no. 19, pp. 4052-5, Sep 1, 2010, doi: 10.1016/j.scitotenv.2010.04.024.
[7] Kim Min-Gi, Ryoo Jae-Hong, Chang Se-Jin, Kim Chun-Bae, Park Jong-Ku, Koh Sang-Baek, Ahn Yeon-Soon, "Blood Lead Levels and Cause-Specific Mortality of Inorganic Lead-Exposed Workers in South Korea," PloS one, 10 (10), e0140360, 2015.
[8] WHO, "Brief guide to analytical methods for measuring lead in blood," (in eng), IOMC, 2011.
[9] T. Seema, "Lead Poisoning - A Review," (in eng), Research Journal of Chemical Sciences, vol. 3, no. 8, pp. 86-88, 2013.
[10] Sức khoẻ đời sống, “Tiềm ẩn nguy cơ nhiễm độc chì”, link: https://suckhoedoisong.vn/tiem-an-nguy-co-nhiem-doc-chi-169211029093248782.htm.
[11] World Health Organization. Exposure to lead: A major public health concern. Geneva: WHO 2010.
[12] N. Đ. Sơn và N. T. Hà, “Nồng độ chì máu ở trẻ em tại các vùng khai khoáng và công nghiệp miền Bắc Việt Nam,” Tạp chí Nhi khoa Việt Nam, 2019.
[13] Smith et al., “Comparison of ICP-MS, GFAAS, and ASV for blood lead measurement: A review,” Clinical Chemistry and Laboratory Medicine, vol. 56, no. 9, pp. 1451-1460, 2018.
[14] World Health Organization, “Lead poisoning and health,” WHO Fact Sheet, Geneva, 2022.
