Đặc điểm thực vật và mã vạch ADN của cây Câu kỷ (Lycium chinense Mill., Solanaceae)
DOI:
https://doi.org/10.59294/HIUJS2025045Từ khóa:
Câu kỷ, Lycium chinense Mill., đặc điểm thực vật, mã vạch ADNTóm tắt
Đặt vấn đề: Quả Câu kỷ được dùng chữa cơ thể suy nhược, thị lực giảm, ho khan. Tuy nhiên các nghiên cứu về đặc điểm giải phẫu của dược liệu này chưa nhiều. Mục tiêu nghiên cứu là khảo sát đặc điểm thực vật, mã vạch ADN của cây Câu kỷ. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Định danh bằng phương pháp hình thái so sánh. Phân tích trình tự trên đoạn trnL-trnF bằng phương pháp Sanger; so sánh đối chiếu với các trình tự gen của loài Lycium chinense Mill. trên GenBank bằng công cụ Blast. Kết quả: Đặc điểm thực vật đặc trưng: Đáy phiến lệch, nách lá phía ngọn cành có gai nhọn, hoa màu tím nhạt, gốc chỉ nhị có chùm lông tơ, đường kính hạt phấn 20 µm, quả màu đỏ cam, có libe trong và tinh thể calci oxalat dạng hạt cát, gân giữa lồi ở 2 mặt, vi phẫu cuống lá có 2 tai. Trình tự đoạn gen trnL-trnF có mức độ tương đồng 100/100 với trình tự loài Lycium chinense và Lycium barbarum đã được công bố. Tuy nhiên, đặc điểm hình thái của mẫu khảo sát phù hợp với loài Lycium chinense Mill.. Kết luận: Đặc điểm thực vật, mã vạch ADN hỗ trợ cho việc định danh và kiểm nghiệm dược liệu Câu kỷ.
Tài liệu tham khảo
[1] V. V. Chi, Từ điển cây thuốc Việt Nam. Nhà xuất bản Y học, 2018. Tập 1, tr. 378-379.
[2] M. Lal, S. K. Chandraker and R. Shukla, “4 - Antimicrobial properties of selected plants used in traditional Chinese medicine”, In “Functional and Preservative Properties of Phytochemicals”, Bhanu Prakash, Academic Press, 2020, pp. 119-143. DOI:10.1016/B978-0-12-818593-3.00004-X.
[3] M. Thiruvengadam, B. K. Ghimire, S-H. Kim, ….., I. M. Chung. “Assessment of Mineral and Phenolic Profiles and Their Association with the Antioxidant, Cytotoxic Effect, and Antimicrobial Potential of Lycium chinense Mille”, Plants, Vol. 9, No. 1023, pp 1-18, 2020. DOI:10.3390/plants9081023.
[4] Ủy ban Dược điển Quốc gia, Dược điển Cộng hòa nhân dân Trung Hoa. Nhà xuất bản Khoa học và Công nghệ Y học Trung Quốc, 2015, tr.249.
[5] Hội đồng Dược điển Việt Nam, Dược điển Việt Nam V. Nhà xuất bản Y học, Hà Nội 2017. Tập 2, tr. 1105.
[6] P. H. Hộ, Cây cỏ Việt Nam. Nhà xuất bản Trẻ, 1999. Quyển II, tr. 766.
[7] V. V. Chi, Từ điển thực vật thông dụng. Nhà xuất bản Khoa học và Kỹ thuật, 2004. Tập 2, tr.1618.
[8] WFO: World Flora Online. [Online]. Available: http://www.worldfloraonline.org/taxon/wfo-0001022784 [Accessed on: Apr 17, 2025].
[9] Z-Y. Zhang, A. Lu & W. G. D'Arcy, “Flora of China”. [Online]. http://www.efloras.org/florataxon.aspx?flora_id=2&taxon_id=200020538 [Accessed on: Apr 17, 2025].
[10] Bộ môn Dược liệu - Dược học cổ truyền, Thực tập thực vật. Nhà xuất bản y học, 2025.
[11] T. Cheng, C. Xu, L. Lei, C. Li, Y. Zhang, S. Zhou. “Barcoding the kingdom Plantae: new PCR primers for ITS regions of plants with improved universality and specificity”, Molecular Ecology Resources, Vol. 16, No. 1, pp. 138-149, 2016. DOI: 10.1111/1755-0998.12438
[12] D. M. Alikarieva, “Morphological and Anatomical Features ofhe Structure of Vegetative and Generative Organs of Lycium Chinense Mill. and Lycium Barbarum L. Solanaceae Juss. in the Conditions of Uzbekistan”, RA Journal of Applied Research, Volume: 8, Issue: 02, pp.131-146, 2022. DOI:10.47191/rajar/v8i2.12.
[13] S. Wetters, T. Horn and P. Nick. “Goji Who? Morphological and DNA based on Authentication of a “Superfood”, Frontier in Plant Science, Vol. 9, Article 1859, 2018. DOI: 10.3389/fpls.2018.01859.
