XÂY DỰNG TIÊU CHUẨN CHO DƯỢC LIỆU KINH GIỚI HERBA Elsholtziae ciliatae
DOI:
https://doi.org/10.59294/HIUJS.KHSK.2025.028Từ khóa:
Herba Elsholtziae ciliatae, kinh giới, tiêu chuẩnTóm tắt
Đặt vấn đề: Kinh giới (Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyl., Lamiaceae) là một dược liệu có tác dụng thanh nhiệt, giải biểu, thường được dùng trong điều trị cảm mạo, mụn nhọt, viêm họng và dị ứng. Mặc dù đã được đưa vào Dược điển Việt Nam V, chuyên luận Kinh giới hiện tại vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là thiếu các chỉ tiêu định tính và định lượng. Mục tiêu: Bài báo này trình bày kết quả xây dựng bổ sung một số tiêu chuẩn chất lượng cho dược liệu Kinh giới. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Hệ thống tiêu chuẩn được đề xuất xây dựng và bổ sung dựa trên kết quả đánh giá ba mẫu dược liệu thu hái đại diện ba vùng Bắc - Trung - Nam của Việt Nam (khảo sát đặc điểm cảm quan, vi học, định tính bằng phương pháp hóa học, bằng sắc ký lớp mỏng, định lượng hàm lượng tinh dầu (thành phần bay hơi) và định lượng thành phần không bay hơi theo các phương pháp thường quy). Kết quả: Sau khi rà soát chuyên luận Kinh giới hiện hành và dựa vào các kết quả thực nghiệm, đề tài đã đề xuất bổ sung và hoàn thiện tiêu chuẩn cho dược liệu Kinh giới chủ yếu ở chỉ tiêu về vi học, định tính, định lượng. Kết luận: Đề tài đã góp phần hoàn thiện chuyên luận Kinh giới trong Dược điển Việt Nam.
Tài liệu tham khảo
[1] Đ. H. Bích; Đ. Q. Chung và cs., Cây thuốc và động vật làm thuốc ở Việt Nam (Vol. 2). Hà Nội: Nhà xuất bản Khoa học kỹ thuật, 2004.
[2] A. Nugroho, J.-H. Park, S. Choi Jae, K.-S. Park, J.-P. Hong, H.-J. Park, "Structure determination and quantification of a new flavone glycoside with anti-acetylcholinesterase activity from the herbs of Elsholtzia ciliata", Natural product research, pp. 1-8, 2017. DOI: 10.1080/14786419.2017.1413556.
[4] J. Ma, R.-R. Xu, Y. Lu, D.-F. Ren, J. Lu, "Composition, Antimicrobial and Antioxidant Activity of Supercritical Fluid Extract of Elsholtzia ciliata", Journal of Essential Oil-Bearing Plants, pp. 21, 556-562, 2018. DOI: 10.1080/0972060X.2017.1409657.
[5] L. Pudziuvelyte, M. Liaudanskas, A. Jekabsone, I. Sadauskiene, J. Bernatoniene, "Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyl. Extracts from Different Plant Parts: Phenolic Composition, Antioxidant, and Anti-Inflammatory Activities", Molecules, pp. 25, 2020. DOI: 10.3390/molecules25051153.
[6] B. Le Thanh, C. Beaufay, J. Quetin-Leclercq, T. Nghiem Duc, M.-P. Mingeot-Leclercq, "In Vitro Anti-Leishmanial Activity of Essential Oils Extracted from Vietnamese Plants", Molecules, pp. 22, 2017. DOI: 10.3390/molecules22071071.
[7] L. T. T. Huong, M. V. Linh, P. N. M. Chau và cs., "Growth inhibitory activity of Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hyland extract on liver cancer cells HEPG2", TNU Journal of Science and Technology, Vol. 228, pp. 442 - 449, 2023. DOI: 10.34238/tnu-jst.6963.
[8] L. Pudziuvelyte, M. Stankevicius, A. Maruska, V. Petrikaite, O. Ragazinskiene, G. Draksiene, J. Bernatoniene, "Chemical composition and anticancer activity of Elsholtzia ciliata essential oils and extracts prepared by different methods", Industrial Crops and Products, Vol. 107, pp. 90-96, 2017. DOI: 10.1016/j.indcrop.2017.05.040.
[9] H.-H. Kim, J.-S. Yoo, H.-S. Lee, T. K. Kwon, T.-Y. Shin, S.-H. Kim, "Elsholtzia ciliata inhibits mast cell-mediated allergic inflammation: role of calcium, p38 mitogen-activated protein kinase and nuclear factor-κB", Experimental Biology and Medicine, Vol. 236, pp. 1070-1077, 2011.DOI: 10.1258/ebm.2011.011017.
[10] T.-W. Kim, Y.-J. Kim, H.-T. Kim, S.-R. Park, C.-S. Seo, M.-Y. Lee, J.-Y. Jung, "Elsholtzia ciliata (Thunb.) Hylander attenuates renal inflammation and interstitial fibrosis via regulation of TGF-ss and Smad3 expression on unilateral ureteral obstruction rat model", Phytomedicine: international journal of phytotherapy and phytopharmacology, Vol. 23, pp. 331-9, 2016. DOI: 10.1016/j.phymed.2016.01.013.
[11] X. Wang, L. Gong, H. Jiang, "Study on the Difference between Volatile Constituents of the Different Parts from Elsholtzia ciliata by SHS-GC-MS", American Journal of Analytical Chemistry Vol. 8, No. 10, pp. 11, 2017. DOI: 10.4236/ajac.2017.810045.
[12] N.T.X. Dieu, T. Hung, S. Schwaiger et al., "Effect of Non-Volatile Constituents of Elsholtzia ciliata (THUNB.) HYL. from Southern Vietnam on Reactive Oxygen Species and Nitric Oxide Release in Macrophages", Chemistry & Biodiversity, Vol. 18, No. 1. DOI: 10.1002/cbdv.202000577.
[13] Hội đồng Dược điển - Bộ Y tế, Dược điển Việt Nam V (Vol. 2), Hà Nội: Nhà xuất bản Y học, 2017.
