Nhận thức và niềm tin của bệnh nhân với ý định tuân thủ dùng thuốc điều trị tăng huyết áp: Nghiên cứu trên người bệnh tăng huyết áp tại trạm y tế ở Thành phố Hồ Chí Minh
DOI:
https://doi.org/10.59294/HIUJS2025059Từ khóa:
tăng huyết áp, tuân thủ điều trị, tuân thủ dùng thuốc, tuân thủ và tăng huyết ápTóm tắt
Đặt vấn đề: Trong nghiên cứu tuân thủ điều trị tăng huyết áp (THA) của bệnh nhân bao gồm nghiên cứu cứu tuân thủ dùng thuốc, tuân thủ không dùng thuốc và tuân thủ điều trị chung. Các nghiên cứu tuân thủ điều trị chung hiện nay được thực hiện khá phổ biến tại Việt Nam. Nghiên cứu này tập trung sâu vào nghiên cứu ý định tuân thủ dùng thuốc điều trị THA tại một trạm y tế tuyến cơ sở ở TPHCM. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu: Nghiên cứu lấy mẫu ngẫu nhiên thuận tiện với phương pháp nghiên cứu cắt ngang, tiến cứu, định lượng là chính kết hợp định tính sơ bộ. Kết quả nghiên cứu: Nghiên cứu đã phát triển và kiểm định 4 bộ thang đo, các bộ thang đo đảm bảo độ tin cậy cho nghiên cứu. Các đánh giá ma trận xoay nhân tố, phương sai trích và các phân tích đều đảm bảo cho phân tích hồi quy đa biến. Kết quả phân tích hồi qua đa biến cho ra phương trình hồi quy đa biến dự báo cho ý định tuân thủ dùng thuốc điều trị THA: YĐTT = 1.484 + 0.268*NTLIT + 0.229*NTT + 0.479*NTCBYT - 0.158*NTRRT + 0.26*NTTTDT, với độ tin cậy được chấp nhận qua các phép kiểm định chặt chẽ. Kết quả nghiên cứu đảm bảo ý nghĩa thống kê qua các phép kiểm định. Kết luận: Nghiên cứu đã kiểm định các bộ thang đo đạt độ tin cậy, mức độ ảnh hưởng của 5 biến độc lập lên biến phụ thuộc và phương trình hồi quy dự báo cho ý định tuân thủ dùng thuốc điều trị THA của bệnh nhân trên nền tảng nhận thức và niềm tin.
Tài liệu tham khảo
[1] M.H. Seyed và cộng sự “A Critical Review of Medication Adherence in Hypertension: Barriers and Facilitators Clinicians Should Consider,” Patient Preference and Adherence, 16, 2749-2757, 2022.
[2] C. Martell “Importance of adherence in the management of hypertension,” Hypertension Y Riesgo Vascular, 40, 34-39, 2023.
[3] L.T.B. Trâm và cộng sự “Tuân thủ điều trị của bệnh nhân tăng huyết áp tại xã Phương Trà, huyện Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp năm 2016,” Tạp Chí Y Học TPHCM, 34 (21), 8-13, 2016.
[4] N.V. Út “Đánh giá kiến thức, thái độ và thực hành của bệnh tăng huyết áp tại Bệnh viện Nguyễn Tri Phương về những biện pháp phòng tăng huyết áp năm 2006”. Luận văn Y học Chuyên khoa cấp 2, Trường Đại học Y Dược TPHCM, 2007.
[5] A. Aldeen và cộng sự “Relationship between Hyperlipidemia, Cardiocascular Disease and Stroke: A Systematic Review,” Bentham Science Publishers, 17, 1-15, 2021.
[6] J.F. Hair and R.E. Anderson, R.E., Tatham, R.L., & Black, W.C, “Multivariate Data Analysis,” USA: Pearson Education, 2005, 2018.
[7] K.B. Murray and J.L. Schlater “The impact of services versus goods on consumer's assesment of perceived risk and variability,” Journal of the Academy of Marketing Science, 18(1), 51-65, 1990.
[8] R.C. Plotnikoff and N. Higginbotham “Protaction Motivation Theory and Exercise Behaviour THAnge for the Prevention of Coronary Heart Disease in a Hight-Risk, Australia Representative Community Sample of Adults,” American Psychological Association, 7(1), 87-98, 2002.
[9] L.K. Brackett và cộng sự “Cyberspace advertising và other media: Consumer và mature student attitude,” Journal of Advertising Research, 41 (5), 23-33, 2001.
[10] M.J. Baker and G.A. Churchill “The impact of physically attractive model on advertising evaluations,” Journal of Marketing Research, 14, 538-555, 1977.
[11] J.M. Cortina “What is coefficient alpha? An examination of theory and applications,” Journal of Applied Psychology, 78(1), 98-104, 1993.
[12] I. Ajzen, “The Theory of Planned Behavior,” Organizational Behavior and Human Decision Process, 50, 179-211, 1988, 1991.
[13] I.M. Rosenstock, V.J. Strecher and M.H. Becker “Social learning theory and the health belief model,” Health Education Quarterly, 15(2), 175-183, 1988.
[14] S.M. Cunningham “The major dimensions of perceived risk, risk taking and information handling in consumer behavior,” Graduate School of Business Administration, Harvard University, 82-108, 1967.
[15] C.J. Armitage and M. Coner “Distinguishing perceptions of control from self-efficacy: predicting consumption of a low fat diet using the theory of planned behavior,” Journal of Applied Social Psychology, 29 (1), 72-90, 1999.
