Đánh giá hoạt tính ức chế acetylcholinesterase in silico của hoạt chất từ Thạch tùng vảy (Huperzia squarrosa Forst.) - Thúy, Hồ Thị Thạch; Ngọc, Võ Thị Bích; Hạ, Lý Hồng Hương; Em, Phạm Cảnh (Tạp Chí Khoa học Trường Đại học Quốc tế Hồng Bàng, 2025)
Đặt vấn đề: Huperzia squarrosa (họ Lycopodiaceae) là nguồn hợp chất sinh học có tiềm năng bảo vệ thần kinh, đặc biệt trong tăng cường trí nhớ. Mục tiêu: Nghiên cứu sàng lọc các hợp chất từ Huperzia squarrosa để đánh giá khả năng ức chế AChE, so sánh ái lực liên kết và tương tác phân tử với Donepezil. Phương pháp: Docking phân tử in silico được thực hiện trên 26 hợp chất từ Huperzia squarrosa, phân tích ái lực liên kết và các tương tác (hydrogen, tĩnh điện, kỵ nước) so với donepezil. Kết quả: Lycoposerramine U N-oxide (-10.4 kcal/mol), 8-acetoxyfawcettimine (-10.2 kcal/mol), huperzin U, huperzinine N-oxide, 4-epilycopodine và 8,15-dihydrohuperzine A (-10.1 kcal/mol) đã thể hiện ái lực liên kết mạnh với AChE, dù thấp hơn donepezil (-11.8 kcal/mol). Lycoposerramine U N-oxide tạo liên kết hydrogen với TYR124 (2.58 Å), TRP86 (2.79 Å), π-cation với TYR341 (3.81 Å), và π-σ với TYR337 (3.88 Å). 8-Acetoxyfawcettimine hình thành liên kết hydrogen với GLY121 (2.70 Å), SER203 (2.43 Å) và sáu tương tác π-alkyl (4.1-4.95 Å). Huperzinine N-oxide thể hiện tương tác tĩnh điện với ASP74 (4.28 Å) và năm tương tác kỵ nước (3.68-5.49 Å). Các hợp chất Huperzia nhắm mục tiêu vào các gốc chính TRP86 và TYR337 tương tự như donepezil. Kết luận: Lycoposerramine U N-oxide và 8-acetoxyfawcettimine là các chất ức chế AChE triển vọng, cần nghiên cứu thêm in vitro và in vivo để phát triển liệu pháp Alzheimer.